Feeds:
Άρθρα
Σχόλια

Αρχείο για την κατηγορία ‘ΕΚΘΕΣΗ ΙΔΕΩΝ’

ΚΕΙΜΕΝΟ

Πανανθρώπινο μήνυμα τέχνης


Kάθε πολιτισμός έχει τα όρια και το στίγμα του στον ιστορικό χώρο και χρόνο. Μέσα ωστόσο στην ιστορία του κόσμου, το αρχαιοελληνικό αισθητικό επίτευγμα σημαδεύει την καταγωγή μιας τέχνης με πανανθρώπινο μήνυμα και με διαστάσεις παγκόσμιες, θα έλεγα σχεδόν εξωχρονικές. Πρώτη έκφραση της αποστασιοποίησης του ανθρώπου από την αναγκαιότητα της φύσης, χάρη στη μεταμόρφωση της ύλης σε πνεύμα, το ελληνικό πλαστικό κατόρθωμα δηλώνει την επιμονή και έλλογη προσπάθεια του καλλιτέχνη να δαμάσει το πάθος και τη μοίρα με τα έργα του νου και της καρδιάς, αυτά που φέρνουν τον άνθρωπο όλο και πιο κοντά στο Θεό, αυτά που τον οδηγούν δίπλα στο συνάνθρωπο.

Αποκρυστάλλωμα μιας ορθής και όρθιας σκέψης το αρχαίο άγαλμα (μεμονωμένο ή ως αναπόσπαστο μέρος αρχιτεκτονικού συμπλέγματος) καθαγιάζει και αγλαΐζει 1 τους χώρους της πόλης. Σήμα ανάτασης ψυχικής και ορόσημο πανάρχαιας μνήμης, θυμίζει στους πολίτες την αμέριστη ευθύνη τους για τη συνοχή της κοινωνικής ομάδας και ορθώνεται εγγυητής της ιστορικής αλληλεγγύης του συνόλου. Διαγράφει ο τεχνίτης τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείας, έτσι, όπως την ονειρευόταν η νεογέννητη δημοκρατία και έτσι όπως την ορίζει η πλατιά ειρηνευτική κίνηση του θεϊκού βραχίονα στο αέτωμα του ολυμπιακού ναού. Κίνηση που αναδεικνύει τον Απόλλωνα ρυθμιστή στη διαμάχη του ανθρώπου με το ζώο, με το μυθικό Κένταυρο, στην Ολυμπία, και οργανωτή της ζωής μέσα στο φως του λόγου. Το πέρασμα από το μύθο στο λόγο έγινε, χάρη στην τέχνη, άγαλμα, θέαμα και θεωρία. [...]

Το πέρασμα από το ζώο, την άγρια φύση και τους αγρούς, στο δομημένο άστυ και στην οργανωμένη πόλη, ας πούμε τη θεϊκή μετάβαση από την κυνηγέτιδα Άρτεμι στην πολιάδα Αθήνα, δηλώνει με κάθε της μορφή και σε κάθε της βήμα η αρχαία ελληνική τέχνη, πρώτη αυτή εγρήγορση του ανθρώπου στον κόσμο του ελεύθερου πνεύματος. Αυτό ίσως είναι το συνοπτικό μέγιστο μάθημα του αρχαιοελληνικού βιώματος, των ανθρώπων που πρώτοι σμίλευσαν στο ξύλο, στην πέτρα και στο μάρμαρο, τη μορφή της εσωτερικής ενατένισης, συνδυασμένη με την ιδεατή πληρότητα της φυσικής ομορφιάς. Μαρτυρεί για τα λεγόμενά μου το αινιγματώδες χαμόγελο του αρχαϊκού κούρου και η ανείπωτη έκπληξη στο βλέμμα της κόρης μέσα στην πολύπτυχη φορεσιά της.

Ιδού η απαρχή της προσπάθειας για γνώση και για αυτογνωσία ιδού το πρώτο ερωτηματικό, το για πάντα αναπάντητο, ιδού η αυγή του μυστηρίου που οδήγησε τον άνθρωπο να γίνει πλάστης αθάνατου έργου, δημιουργός δηλαδή θεών. Δάμασε η ελληνική τέχνη το ζώο πριν ανακαλύψει τον τέλειο άνθρωπο. Το συντροφικό συναπάντημα του ανθρώπου με τους θεούς διδάσκει η αρχαία αισθητική, στην προσπάθειά της να αιχμαλωτίσει την τέλεια μορφή την πάντα μετέωρη και πάντα τεταμένη προς μια ιδεατή πληρότητα, προς ένα αέναο γίγνεσθαι. Να γιατί η αρχαία τέχνη θα μένει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανή: είναι η τέχνη πυξίδα και σταθερός προσανατολισμός, αυτή που δεν γνώρισε αμηχανίες και αγνοεί τα αδιέξοδα, γιαυτό και εμπνέει κάθε αναγέννηση, γιαυτό και μένει η βάση κάθε πνευματικής παλιννόστησης προς το ουσιώδες, δηλαδή τη δημιουργία ελευθερίας.

                                                 Ελένη ΓλύκατζηΑρβελέρ 

                                                     Πολιτισμός και Ελληνισμός

                                                               Προσεγγίσεις Αθήνα 2007

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100 – 120 λέξεις).

Μονάδες 25

Β1. Η αρχαία τέχνη θα μένει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανήΝα αναπτύξετε το περιεχόμενο της φράσης σε μία παράγραφο (70 – 90 λέξεις).

Μονάδες 10

Β2. α. Να βρείτε τους δύο τρόπους πειθούς που χρησιμοποιεί η συγγραφέας στην τελευταία παράγραφο και να τεκμηριώσετε την απάντησή σας σε μία αναφορά για κάθε τρόπο (μονάδες 6).

β Να εντοπίσετε στο κείμενο τέσσερις λέξεις ή φράσεις με μεταφορική σημασία (μονάδες 4).

Μονάδες 10

Β 3. α. επίτευγμα, δαμάσει, μετάβαση, πληρότητα, ουσιώδες Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις (μονάδες 5).

β έλλογη, κοντά, συνοπτικό, φυσικής, αιχμαλωτίσει: Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις (μονάδες 5).

Μονάδες10

Β4. Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης στις παρακάτω φράσεις και να τις μετατρέψετε στο αντίθετο είδος:

Διαγράφει ο τεχνίτης τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείαςμονάδες 2).

Δάμασε η ελληνική τέχνη το ζώο πριν ανακαλύψει τον τέλειο άνθρωπο(μονάδες 3).

Μονάδες 5


Γ1. Σε ημερίδα του δήμου σου με θέμα «Τέχνη και Ζωή» συμμετέχεις ως εκπρόσωπος του σχολείου σου με εισήγηση 500 – 600 λέξεων. Στην εισήγηση αυτή αναφέρεσαι στην προσφορά της Τέχνης στους νέους σήμερα, καθώς και στους τρόπους με τους οποίους μπορεί το σχολείο να συμβάλλει στην ουσιαστική επαφή τους με αυτήν.

                                                                                                   ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α1.  

Το κείμενο αναφέρεται στη συμβολή της  αρχαιοελληνικής τέχνης στον παγκόσμιο πολιτισμό.Αρχικά ύπογραμμίζει πως όπως κάθε πολιτισμός ορίζει το χωροχρονικό πλαίσιο που διαμορφώνεται έτσι και ο ελληνικός,κατάφερε να τιθασσεύσει μεέσω του “Λόγου” τα υλικά και να τα τα μετουσιώσει σε πνευματική δημιουργία.Απόρροια αυτής της δημιουργίας ,τα μνημεία,αντικατοπτρίζουν μια κοινωνία συμμετοχική και δημοκρατική,στο ειρηνικό πλαίσιο της οποίας  ανααπτύσσονται όλες οι συμβολικές μορφές των θεών.Στη συνέχεια επισημαίνει ότι η αρχαία τέχνη συνέβαλε στην εξέλιξη του  ανθρώπινου πολιτισμού καθώς και  στο πέρασμα του στη θεσμοθέτηση της πόλης .Τέλος καταλήγει στο διαχρονικό χαρακτήρα της τέχνης και στις  παναθρώπινες αξίες  που  πρεσβέυει αφού δεν αποτελεί μόνο φορέα μετάδοσης γν’ωσεων αλλά και  ελευθερίας του πνεύματος.

Β1.

Η αρχαία τέχνη αποτελεί το θεμελιώδη προπομπό όλων των σύγχρονων καλλιτεχνικών ρευμάτων. Κάθε νέα μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας  στηρίζεται στα ερείσματα της τέχνης της αρχαιότητας τόσο ως προς την τεχνοτροπία όσο και ως προς την συμβολική απεικόνιση των αξιών που θέλει να μεταδώσει.Έτσι οι μορφές της αρχαίας τέχνης υπολανθάνουν και στη σύγχρονη ,προσδίδοντας της  ένα διαχρονικό χαρακτήρα.Όλες οι αξίες των έργων της αρχαιότητας γρήγορα μεταλαμπαδεύτηκαν στη σύχρονη καλλιτεχνική έκφραση και αποτέλεσαν το πρότυπο των νέων καλλιτεχνών για την αανδημιουργία τους.Τα  αισθητικά αυτά καλλιτεχνήματα ,που εκπροσωπεύουν μια εποχή ιδανικών και πνευματικών ζυμώσεων,εύκολα βρήκαν τη θέση που τους αρμόζει στη σύγχρονες κοινωνίες υπενθυμίζοντάς μας πως η τέχνη  είναι πάντα παρούσα αρκεί να την αναζητήσουμε.

Β2.α

Οι τρόποι πειθούς που χρησιμοποιεί η συγγραφέας είναι :

η επίκληση στο συναίσθημα και συγκεκειμένα στο χωρίο: Ιδού η απαρχή…το αέναο γίγνεσθαι.

ΜΕΣΑ:

  • Χρησιμοποεί τη μεταφορική χρήση της γλώσσας: αυγή του μυστηρίου,πλάστης αθάνατου έργου,

  • την περιγραφή: το συγγραφικό αναπάντημα….αέναο γίγνεσθαι.

  • Λέξεις με συναισθηματική φόρτιση:δημιουργός θεών.

επίκληση στη λογική χρησιμοποιώντας ως μέσο ένα επιχείρημα: Να γιατί η αρχαία τέχνη…ελευθερίας

β. αυγή του μυστηρίου

να αιχμαλωτίσει την τέλεια μορφή

να δαμάσει το πάθος

πνευματική παλιννόστηση

Β3 α

επίτευγμα:κατόρθωμα

δαμάσει: τιθασσεύσει

μετάβαση: πέρασμα

πληρότητα: ολοκλήρωση

ουσιώδες: βασικό,θεμελιώδες

β.

έλλογη > άλογη

κοντά> μακριά

συνοπτικό>αναλυτικό

φυσικής>τεχνητής

αιχμαλωτίσει>ελευθερώσει,αποδεσμεύσει

Β4

Η σύνταξη στις παρακάτω φράσεις είναι ενεργητική

Μετατροπή σε παθητική

Τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης διαγράφονται από τον τεχνίτη.

Το ζώο δαμάστηκε από την ελληνική τέχνη πριν ανακαλυφθεί ο τέλειος άνθρωπος

Γ1

Το κείμενο είναι ομιλία

Αγαπητοί συμπολίτες,

θα ήθελα να χαιρετίσω την απόφαση του δήμου μας να οργανώσει ημερίδα με θέμα την προσφορά της τέχνης στη ζωή του ανθρώπου και ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η κρίση οικονομική και ηθική μαστίζει πολλούς τομείς της κοινωνίας μας.Η τέχνη μια έννοια πολυσήμαντη και πολύμορφη,αποτελεί έναν βασικό παράγοντα πολιτιστικής και ηθικής διαμόρφωσης των πολιτών και θα έπρεπε να αποτελεί αναγκαία συνισταμένη σε κάθε δημιουργική προσπάθεια εξέλιξης του ανθρώπου.Ως όρος,αναφέρεται κυρίως στους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος αποτυπώνει τό κάλλος και την τελειότητα,εκπέμποντας παράλληλα μηνύματα για τις ανώτερες αξίες της ζωής.

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

  • Καλλιέργεια  πνεύματος και πνευματική διάπλαση

  • όξυνση  της φανατασίας και της δημιουργικής σκέψης

  • αισθητική συγκίνηση και απόλαυση από τη θέαση ενός καλλιτεχνήματος

  • προβληματισμός και εμβάθυνση μέσω της ανάλυσης των συμβόλων που εμφανίζονται από τις αισθητικές μορφές

  • καλλιέργεια αισθητικής αντίληψης και διάκρισης του ωραίου,γεγονός που υποβοηθά στην ανάπτυξη της αισθητικής της κοινωνίας και τον εξοβελισμό των αισθητικά κακόγουστων μορφωμάτων μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο 

  • αισθητική ωρίμαση,κουλτούρα και αναγέννηση πνεύματος.

  • πληρέστερη κατανόηση της πραγματικότητας με  ψυχαγωγικούς τρόπους,αφού η τέχνη την  αντικατοπτρίζει

  • ανάπτυξη συνεργασίας

  • δημιουργική ενασχόληση του ελεύθερου χρόνου

  • αναζήτηση προτύπων μέσα από τα σύμβολα των έργων τέχνης

  • καθοδηγτική πυξίδα στη ζωή των νέων με τον προβληματισμό και τα ερωτήματα που θέτει

  • άμβλυνση ρατσισμού και κατανόηση πολυπολιτισμικότητας και της διαφορετικότητας των λαών.Κάθε λαός αναπτύσσει και άλλες μορφές τέχνης.

  • εξοικείωση με τις αισθητικές αξίες της αρμονίας και της ισορροπίας που ενυπάρχουν σε όλες τις μορφές τέχνης

  • καλλιέργεια συναισθημάτων και εμπλουτισμό των ψυχικών δυνάμεων του νέου

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

  • Διοργάνωση καλλιτεχνικών εκδηλώσεων,θεατρική ομάδα,κινηματογραφική λέσχη,λέσχη βιβλίου κ.λπ

  • πολιτιστικές εκδρομές σε χώρους μνημείων,αρχαιολογικών χώρων για να υπάρχει άμεση αυτοψία με τα έργα τέχνη και εν συνεχεία εμβάθυνση και προβληματισμός,πάνω στη δημιουργία τους.

  • έμφαση στα μαθήματα της καλλιτεχνικής καλλιέργειας καθώς το μάθημα της ιστορίας της τέχνης,των εικαστικών και της μουσικής έχει εξοβελιστεί από το σύχρονο σχολείο και δυστυχώς αντικαταταθεί από τη στείρα απομνημόνευση των εγχειριδίων και τη μηχανιστική μάθηση.

  • πρόσκληση καλλιτεχνών για διάλογο και συζήτηση με τους νέους

  • προβολή των προτύπων της τέχνης μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα

  • συμπληρωματική και ενισχυτική διδασκαλία μέσω της τέχνης,παρουσίαση μιας θεματικής ενότητας σε μορφές τέχνης  όπως ταινίες ή πίνακες που απασχόλησαν καλλιτέχνες και  αποτυπώθηκαν σε συγκεκριμένες εικαστικές μορφές.Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές αντιλαμβάνονται πληρέστερα μια έννοια.

  • διοργάνωση καλλιτεχνικών διαγωνισμών για να ενεργοποιήσουν τα “νέα ταλέντα”

  • επίσκεψη σε πινακοθήκες-μουσεία και εκθέσεις καλλιτεχνών

  • παρακολούθηση συναυλιών

Η προσφορά της τέχνης στη ζωή μας είναι τεράστια και η σημασία της  για την πνευματική μας καλλιέργεια,δεν πρέπει να παραμερίζεται.Ειδικότερα στην εποχή που διανύουμε,μια εποχή πολυσχιδούς κρίσης,η τέχνη οφείλει να αναδειχθεί ,ένας πολύτιμος αρωγός τόσο στην αισθητική καλλιέργεια των νέων όσο και στην ανάδυση ενός πεδίου προβληματισμού γύρω από τα επίκαιρα θέματα που μας προβληματίζουν.Οι αληθινοί καλλιτέχνες ως  οι πιο αξιόπιστοι σεισμογράφοι του καιρού τους ,με την εικαστική αποτύπωση του προβληματισμού τους στις αισθητικές μορφές οφείλουν να αφυπνίζουν για τα σύγχρονα προβλήματα τους νέους αλλά και να αποτελούν πρότυπα προς μίμηση και αναδημιουργία.Σε μια ανθρωπιστική κοινωνία εξάλλου,η τέχνη αποτελεί τη λυδία λίθο πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί κάθε εξέλιξη.

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας

Το κείμενο είναι απαιτητικό και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους μαθητές για την ανάδειξη της περίληψης καθώς υπάρχει έντονη χρήση μεταφορικής γλώσσας.

Οι ασκήσεις είναι μέσα στα πλαίσια της διδακτέας ύλης και η Παραγωγή λόγου εχπορεύεται εύκολα από έναν διαβασμένο μαθητή.

.

Read Full Post »

Oι λαθραίοι μύθοι –Πάσχος Μανδραβέλης

Πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Eίμαστε αναγκασμένοι να ζήσουμε με τους μετανάστες. Eίναι όμως κατ’ ανάγκην αυτό κακό;

Eίχε γίνει έξω φρενών ο αμερικανός πρόεδρος Tζορτζ Mπους τον περασμένο Mάρτιο με την Oμοσπονδιακή Yπηρεσία Mετανάστευσης στις HΠA. Aιτία; Oι υφιστάμενοί του είχαν εκδώσει και είχαν αποστείλει ανανέωση των αδειών παραμονής στις HΠA στους … νεκρούς αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου. Aπό το κωμικοτραγικό αυτό συμβάν προκύπτει ένα πρώτο συμπέρασμα για ότι αφορά την μεταναστευτική πολιτική εν γένει: οι γραφειοκρατίες είναι εξίσου ανίκανες να χειριστούν μεγάλα ζητήματα, είτε στην αρτίως – τρομάρα τους! – οργανωμένη υπερδύναμη, είτε στη μικρή μας ψωροκώσταινα. Όσοι λοιπόν επαγγέλλονται ότι μπορεί να υπάρξει εκείνο το κράτος που θα λύσει το πρόβλημα της μετανάστευσης (λαθραίας ή μη) με όχημα την σθεναρή θέληση, είτε ψεύδονται είτε ονειροπολούν. Kαι στις δύο περιπτώσεις κάνουν κακό. Δημιουργούν ψευδείς προσδοκίες στο εκλογικό σώμα, οι οποίες φυσικά δεν επαληθεύονται και η διάψευση αυτών των προσδοκιών απαξιώνει συνολικά το πολιτικό σύστημα και τις εφικτές λύσεις που το κράτος μπορεί να παράγει.

Ένας δεύτερος μύθος είναι ότι η καλή φρούρηση των συνόρων μπορεί να στεγανοποιήσει τη χώρα από την είσοδο των λαθρομεταναστών. Aπό την στιγμή που δεν μπορούμε να συρματοπλεγματώσουμε ολόκληρη την επικράτεια, από την στιγμή που έχουμε χιλιάδες χιλιόμετρα δανδελωτών ακτών το μόνο που μπορούμε να επιτύχουμε είναι η μείωση της έντασης της λαθρομετανάστευσης. Oι καραβιές των απελπισμένων θα συνεχίσουν να έρχονται μέχρι να θεραπευθούν τα αίτια της απελπισίας τους, που είναι η συγκριτική φτώχεια σε σχέση με τη Δύση. Όσο οι διαφορές στο επίπεδο ζωής μεταξύ του Πρώτου και των άλλων κόσμων παραμένουν μεγάλες, όσο ο πλούτος συγκεντρώνεται σε Eυρώπη και HΠA τόσο τα σμάρια των φτωχών θα κατακλύζουν τις πόλεις μας.

Πρέπει λοιπόν να το πάρουμε απόφαση. Eίμαστε αναγκασμένοι να ζήσουμε με τους μετανάστες. Eίναι όμως κατ’ ανάγκην αυτό κακό; H αλήθεια είναι ότι η μετάβαση από μια σχετικά απομονωμένη κοινωνία, όπως ήταν η ελληνική, σε μια πολυπολιτισμική δημιουργεί βραχυχρόνια πολλά προβλήματα. H εισαγόμενη εγκληματικότητα είναι γεγονός, και (άσχετα αν δεν είναι μεγαλύτερη αναλογικά από την εγχώρια) προστίθεται στην υπάρχουσα εγκληματικότητα με αποτέλεσμα να δημιουργεί αρνητικά ανακλαστικά στο κοινωνικό σύνολο. Bέβαια, εδώ πρέπει να επισημανθεί ο άσχημος ρόλος των MME που υπερτονίζει σε διάφορες την εθνικότητα των αλλοδαπών παραβατών με αποτέλεσμα να δημιουργούνται στρεβλές εντυπώσεις για το αναλογικό μέγεθος του προβλήματος. Tο ζήτημα είναι υπαρκτό: στην μεγάλη εγχώρια παραβατικότητα προστίθεται και η σαφώς μικρότερη των αλλοδαπών και το πρόβλημα διογκώνεται.

Tο δεύτερο πρόβλημα αυτής της μεταβατικής περιόδου είναι η συμβολή των μεταναστών στο πραγματικά οξύ πρόβλημα της ανεργίας που έχει η χώρα. Aυτό εν πολλοίς αποτελεί ψευδοπρόβλημα γιατί: A) οι μετανάστες παίρνουν δουλειές που πολλοί Έλληνες πλέον δεν κάνουν. Β) το χαμηλό κόστος της μεταναστευτικής εργασίας κάνει οικονομικά προσοδοφόρες διάφορες οριακές εκμεταλλεύσεις οι οποίες χωρίς τον μόχθο των λαθρομεταναστών δεν θα γινόταν. Για παράδειγμα: πολλά μικρά κτήματα θα ρήμαζαν διότι το κόστος εκμετάλλευσής τους (απασχολώντας Έλληνες υπηκόους με IKA και κρατήσεις) θα ήταν υψηλότερο της απόδοσης, με αποτέλεσμα να μην συμφέρει στυς μικροκτηματίες να τα αξιοποιήσου. H λαθραία μεταναστευτική εργασία μείωσε το κόστος παραγωγής και αύξησε την οικονομική δραστηριότητα. Oι δουλειές, δηλαδή, που πήραν οι μετανάστες έτσι κι αλλιώς ήταν χαμένες για τον ντόπιο πληθυσμό.

Σε κάθε μεταβατική περίοδο, όπως είναι η σημερινή, τα προβλήματα μοιάζουν τεράστια. Oι δυσκολίες είναι υπαρκτές, αλλά όπως είπε και ο Oυίστον Tσόρτσιλ «ο απαισιόδοξος βλέπει δυσκολίες σε κάθε ευκαιρία και ο αισιόδοξος βλέπει ευκαιρίες σε κάθε δυσκολία». Eμείς, οι Έλληνες, πάντα ήμασταν πάντα αισιόδοξοι…

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

 

Α. Να γίνει η περίληψη του άρθρου. (80-100 λέξεις)

ΜΟΝΑΔΕΣ: 25

 

 

Β.  Να δώσετε τα συνώνυμα των παρακάτω λέξεων:              

 

  • Συμβάν
  • επαγγέλλονται
  • σθεναρή
  • επαληθεύονται
  • βραχυχρόνια
  • στρεβλές
  • παραβατικότητα

ΜΟΝΑΔΕΣ: 7

 

Γ. Να δώσετε τα αντώνυμα των παρακάτω λέξεων:

                                                       

  • διάψευση
  • υπάρχουσα
  • διογκώνεται.
  • ανεργίας
  • λαθραία

ΜΟΝΑΔΕΣ: 5

 

 

Δ. Να επισημάνετε τον τρόπο ανάπτυξης της 1ης και 2ης παραγράφου του κειμένου

ΜΟΝΑΔΕΣ: 8

 

Ε. Να δώσετε έναν άλλο εναλλακτικό τίτλο στο κείμενο με σχόλιο.

ΜΟΝΑΔΕΣ: 5

ΣΤ Να σχολιάσετε τη φράση του Τσώρτσιλ: «ο απαισιόδοξος βλέπει δυσκολίες σε κάθε ευκαιρία και ο αισιόδοξος βλέπει ευκαιρίες σε κάθε δυσκολία».

( 50-100 λέξεις)

 

ΜΟΝΑΔΕΣ: 10

Γ.ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

Να συντάξετε ένα άρθρο για την εφημερίδα του Δήμου σας με αφορμή τα πρόσφατα επεισόδια που προκλήθηκαν εναντίων  αλλοδαπών μαθητών στο σχολείο σας,καταδικάζοντας τις ενέργειες των συμμαθητών σας.Στο άρθρο σας να αναφερθείτε στις οδυνηρές συνέπειες του ρατσισμού για την κοινωνία και να προτείνετε τρόπους για την εξάλειψη του φαινομένου τόσο στα σχολεία όσο και στην παγκόσμια πολυπολιτισμική πλέον  ανθρωπότητα.(Λέξεις 500-600)

ΜΟΝΑΔΕΣ: 40

για την κοινωνία και να προτείνετε τρόπους για την εξάλειψη του φαινομένου τόσο στα σχολεία όσο και στην παγκόσμια πολυπολιτισμική πλέον  ανθρωπότητα.(Λέξεις 500-600)

ΜΟΝΑΔΕΣ: 40

Read Full Post »

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΈΚΘΕΣΗΣ 2011

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ο αρθρογράφος αναφέρεται στη συμβολή του διαδικτύου για την προώθησή της γνώσης. Μέσα σε  αυτό το πλαίσιο  της ευρείας διάδοσης της πληροφορίας, τονίζει πως τρεις είναι οι κύριοι προβληματισμοί που εγείρονται. Συγκεκριμένα αναφέρεται ,στους  κίνδυνους  που απορρέουν από τη χρήσης της τεχνολογίας, στην ουσιαστική λύση που μπορεί η εξέλιξη αυτή να προσφέρει στα προβλήματα του αναπτυσσόμενου κόσμου και στην έγκαιρη προώθηση της κοινωνίας της πληροφορίας  σε κάθε σημείο της υφηλίου .Όλο και περισσότεροι άνθρωποι μπορούν πλέον να προσεγγίζουν τόσο ως πομποί όσο και ως δέκτες την κοινότητα του διαδικτύου. Προσθέτει πως η συμμετοχή στον κυβερνοχώρο έχει γίνει  ισότιμη. ‘Ετσι,ο πλουραλισμός των απόψεων που προβάλλονται πολλές φορές ,κάνουν τον ψηφιακό αναγνώστη να αγωνιά για την έγκαιρη ενημέρωση του καθώς όσο η ανάπτυξη προχωρά η ποσότητα των πληροφοριών διογκώνεται. Καταλήγοντας, επισημαίνει ότι η  ‘ψηφιακή επανάσταση” βρίσκεται ακόμα σε ένα εξελικτικό στάδιο και ακριβώς για αυτό  μπορεί να επιφέρει παρανοήσεις που θα ξεκαθαριστούν στο μέλλον.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Β1 

Η πληθώρα των ετερόκλητων απόψεων που διακινούνται στο χώρο του διαδικτύου ,εγείρουν  πολλές φορές στους χρήστες προβληματισμό για την ποιότητα της πληροφορίας τους  και για την ασφάλεια της αποδοχής της. Η κατάθεση εμπειριών και γνώσεων που προβάλλονται δεν είναι απαραίτητο να συνάδουν με τη γενικότερη κοινή γνώμη ώστε να αποτελέσουν κοινή παραδοχή. Αυτό έχει ως άμεσο αποτέλεσμα τη διάσταση των απόψεων καθώς κυρίως οι όμοιες εμπειρίες ,η βίωση μας κοινής καθημερινότητας και η ομόφωνη συναίνεση πάνω σε καίρια κοινωνικά θέματα είναι τα στοιχεία εκείνα που συνέχουν και συγκροτούν μια ομάδα. Έτσι, χωρίς την κοινωνική αλληλοδιάδραση και την γόνιμη ανταλλαγή απόψεων δεν νοείται η  ουσιαστική έννοια της κοινότητας .Ο, τι καταγράφεται διαδικτυακά δεν είναι απαραίτητο και να αποτελεί θέση συλλογικής παραδοχής.

Β2.α

Η παράγραφος αναπτύσσεται με συνδυασμό μεθόδων. Συγκεκριμένα χρησιμοποιείται η μέθοδος της διαίρεσης: Σ΄αυτόν τον υπαρκτό εκδημοκρατισμό της γνώσης ορθώνονται τρεις γκρίνιες Διαιρετέα έννοια: εκδημοκρατισμό της γνώσης διαιρετική βάση: τρεις αποτέλεσμα διαίρεσης: πρώτο, δεύτερο, τρίτο.

Επιπλέον αναπτύσσεται με παραδείγματα:

 Ο Πολ Βιρίλιο, για παράδειγμα, έγραψε την «Πληροφοριακή Βόμβα

δομή παραγράφου:

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

 Σ’ αυτόν τον υπαρκτό εκδημοκρατισμό της γνώσης ορθώνονται τρεις γκρίνιες.

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ

 Η μία είναι η άρνηση της τεχνολογίας, εξαιτίας των πιθανών κινδύνων που έχει η ανάπτυξή της…Εξάλλου, αυτοί που μιλούν για ψηφιακό χάσμα στην Αφρική πρέπει να αναλογιστούν ποιο είναι το τυπογραφικό χάσμα του δυτικού κόσμου με την Αφρική.

ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΑ: Δεν υπάρχει

Β3α

«Πληροφοριακή Βόμβα» :τίτλος του Πόλ Βιρίλιο

«Τι να το κάνω εγώ το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ, όταν τα παιδιά της Αφρικής δεν έχουν ούτε ασπιρίνη για τον πυρετό;» :παράθεση λόγων τρίτου, μεταφορά ευθέος λόγου¨”

Πληροφοριακό άγχος» : ορολογία, ειδικό λεξιλόγιο

β.

 ορθώνονται τρεις γκρίνιες

ψηφιακό χάσμα

 ισοπεδώνουν παλιές ιεραρχίες

πλημμύρα των αιρετικών κειμένων

κατακερματισμό της εμπειρίας

Β4

α

πιθανών: ενδεχομένων

ξεχνάς: λησμονείς

κατακερματισμό: διάσπαση

μετατρέπεται: μεταβάλλεται

διασπείρει: σκορπίζει

β.

υπαρκτό# ανύπαρκτο

άρνηση# αποδοχή

σίγουρος# αβέβαιος, πιθανός

προσβάσιμο # απροσπέλαστο, απροσέγγιστο

λογικό# παράλογο
Γ.ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

προσφώνηση: Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμμαθητές και συμμαθήτριες,

Στο πλαίσιο της ημερίδας που οργανώνει το σχολείο μας  για το ρόλο του διαδικτύου στη σημερινή κοινωνία, θα αποτελούσε παράλειψη να μην αναφερθούμε στη σημαντική θέση  που έχει το τελευταίο στην  μετάδοση των ολοένα αυξανόμενων πληροφοριών. Ειδικότερα στον εκπαιδευτικό χώρο, η χρήση του κυβερνοχώρου αποτελεί σημαντικό μέσο προς αξιοποίηση της διδασκαλίας τόσο από τον εκπαιδευτικό όσο και από το μαθητή. Η διεύρυνση της πληροφορίας ,η δημιουργική αξιοποίηση των πολλαπλών ψηφιακών πηγών και ο πλουραλισμός των ιδεών που αναρτώνται καθιστούν το διαδίκτυο ισχυρό παράγοντα της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

  • άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες ,διάφορες πηγές σχολείων πανεπιστημίων του εξωτερικού
  • πρόσβαση σε ηλεκτρονικό βιβλίο
  • ενημέρωση από τον τύπο, ηλεκτρονική εφημερίδα
  • δια βιου εκπαίδευση ,μεταπτυχιακά προγράμματα, διδασκαλία εξ αποστάσεως
  • συνεχής κατάρτιση και εξειδίκευση
  • ενημέρωση για τα κοινωνικά δρώμενα
  • επαφή με χώρο της τέχνης ,θεατρικές παραστάσεις ,καλλιτεχνικές εκδηλώσεις
  • δημιουργική ανταλλαγή απόψεων, διαδικτυακός διάλογος
  • δημιουργία ιστολογίου, προσωπικός χώρος έκφρασης, κατάθεσης απόψεων
  • πολίτης-κράτος,επαφή του πολίτη με το κράτος μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
  • εύκολη πρόσβαση σε άτομα με ειδικές ανάγκες
  • εκδημοκρατισμός της γνώσης σε οποιαδήποτε ηλικιακή ομάδα
  • προώθηση νέων γνώσεων, επιστημονικών εξελίξεων

Στην εκπαιδευτική διαδικασία

  1.  νέο εποπτικό μέσο –προσέλκυση μαθητικής προσοχής
  2.        επαφή με εικόνες, φωτογραφικό υλικό
  3.        διαδραστικός πίνακας-άμεση και γρήγορη πρόσβαση στην πληροφορία
  4. πρόσβαση σε βιβλιοθήκες-μουσεία
  5.        σχολεία ακριτικών περιοχών έχουν ευκολία πρόσβασης και εικονικής οπτικής επαφής
  6.      διάδραση με άλλα σχολεία-εκπαιδευτικός διάλογος
  7.        επαφή με άλλες χώρες
  8.        εξοικείωση με ψηφιακό κόσμο-ψηφιακό σχολείο
  9.        ευνοεί συνεργασία σχολείων διαπλανητικά
  10.    αναβαθμίζει το ρόλο του εκπαιδευτικού-ο εκπαιδευτικός σε ρόλο διαμεσολαβητή
  11.    ενισχύει την αυτενέργεια του μαθητή
  12.    ομαδοσυνεργατική μάθηση-ανάθεση εργασιών με βάση τις διαδικτυακές πηγές

Η κοινωνία αλλάζει και μαζί της αλλάζουν και οι γνώσεις, επεκτείνονται, διασαφηνίζονται, ανατρέπουν τις παραδοσιακές πληροφορίες και αναδιοργανώνουν τη σκέψη μας. Σημαντικός αρωγός στην έγκυρη μετάδοση και διάδοση τους, παραμένει τόσο το σχολείο ως πρωταρχικός παιδευτικός φορέας όσο και τα  εκπαιδευτικά μέσα που το τροφοδοτούν. Ένα από αυτά το διαδίκτυο, ως ένας εξελισσόμενος επικοινωνιακός δίαυλος οφείλει να αξιοποιηθεί κατάλληλα και να στηρίζει το δικαίωμα της ισότιμης πρόσβασης με τη συμμετοχή όλων μας .Εκπαιδευτικοί φορείς, μαθητές και φιλομαθείς πολίτες, ας συνταχθούμε στην κοινή προσπάθεια  για τον επαναπροσδιορισμό  της εκπόρευσης  της γνώσης. Γνώση για όλους με σκοπό  τον εκδημοκρατισμό κάθε πληροφορίας προς όφελος της ανθρωπότητας.

Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας

 

Read Full Post »

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β΄)

ΠΕΜΠΤΗ 12 ΜΑΪΟΥ 2011

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4)

ΚΕΙΜΕΝΟ

Είναι δεδομένο ότι το διαδίκτυο έφερε μια πιο ισότιμη πρόσβαση στη γνώση. Ζούμε ένα κύμα εκδημοκρατισμού της γνώσης. Παλιότερα, για να δει κανείς τη βιβλιοθήκη του Κέμπριτζ, έπρεπε να ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα. Σήμερα, μπορεί να βρει τα βιβλία της από το γραφείο του. Παλιότερα, έπρεπε να έχει κάποιος λεφτά για να παρακολουθήσει μαθήματα του ΜΙΤ1. Σήμερα, έρχονται διαδικτυακά στο σπίτι του.

Σ’ αυτόν τον υπαρκτό εκδημοκρατισμό της γνώσης ορθώνονται τρεις γκρίνιες. Η μία είναι η άρνηση της τεχνολογίας, εξαιτίας των πιθανών κινδύνων που έχει η ανάπτυξή της. Ο Πολ Βιρίλιο, για παράδειγμα, έγραψε την «Πληροφοριακή Βόμβα». Είναι σίγουρος ότι η κοινωνία της γνώσης ενέχει κινδύνους, αλλά άγνωστους. Δεν τους ξέρει, αλλά…υπάρχουν. Η δεύτερη γκρίνια έχει να κάνει με τα «παιδάκια της Αφρικής». Το ακούμε για κάθε νέα τεχνολογία: «Τι να το κάνω εγώ το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ2, όταν τα παιδιά της Αφρικής δεν έχουν ούτε ασπιρίνη για τον πυρετό;». Το επιχείρημα έχει εν μέρει λογική. Πραγματικά «τι να το κάνεις το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ, αν δεν έχεις Αλτσχάιμερ;». Αν όμως αποκτήσεις, το πρώτο που ξεχνάς είναι τα «παιδάκια της Αφρικής». Η τρίτη γκρίνια έχει να κάνει με το διαβόητο «ψηφιακό χάσμα». Βέβαια, καμιά τεχνολογία, καμιά επιστημονική επανάσταση δεν διαχέεται αμέσως σε όλη την υφήλιο. Ο Γουτεμβέργιος τύπωσε την πρώτη Βίβλο το 1455· ωστόσο στην Ελλάδα η τυπογραφία ήρθε στις αρχές του 19ου αιώνα. Όσο για το τυπωμένο βιβλίο, ακόμη πασχίζουμε να γίνει κτήμα του ελληνικού λαού. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι η επανάσταση έγινε και ακόμη προχωρεί. Εξάλλου, αυτοί που μιλούν για ψηφιακό χάσμα στην Αφρική πρέπει να αναλογιστούν ποιο είναι το τυπογραφικό χάσμα του δυτικού κόσμου με την Αφρική.

Πολύ περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να μετέχουν ισότιμα στην κοινωνία της γνώσης και πλέον όχι μόνον ως αναγνώστες, αλλά και ως συγγραφείς. Στον κυβερνοχώρο, οικονομικά και τεχνολογικά, όλοι βρίσκονται στο ίδιο σημείο εκκίνησης. Στο διαδίκτυο, το άρθρο ενός δημοσιογράφου είναι εξίσου προσβάσιμο με το άρθρο ενός πιτσιρίκου. Δηλαδή, τα δίκτυα επικοινωνιών ισοπεδώνουν παλιές ιεραρχίες της βιομηχανικής κοινωνίας και απομένει να δούμε αν θα συνθέσουν νέες. Στον κυβερνοχώρο λειτουργεί καθένας σύμφωνα με τις ανάγκες του και τις δυνατότητές του. Αυτό όμως δημιουργεί έναν κατακερματισμό της εμπειρίας που τρομάζει πολλούς. Η κοινότητα χρειάζεται την κοινή εμπειρία για να είναι κοινότητα. Από την άλλη, όλη αυτή η πληθώρα διαθέσιμων πληροφοριών μετατρέπεται σε άγχος. «Πληροφοριακό άγχος» το ονομάζουν κάποιοι ψυχολόγοι: «να προλάβω να δω το ένα, να διαβάσω το άλλο, να μη χάσω το τρίτο, ώστε να μην είμαι εκτός θέματος και εκτός της κοινότητας όπου ζω και λειτουργώ». Αυτό το άγχος είναι λογικό να υπάρχει και να μεγεθύνεται, όσο μεγαλώνει το ποσό των πληροφοριών που όλοι έχουμε διαθέσιμες.

Όλα αυτά είναι πραγματικά, αλλά το ίδιο θα έλεγε κι ένας μοναχός του Μεσαίωνα βλέποντας την πλημμύρα των αιρετικών κειμένων που άρχισαν να βγαίνουν από τις τυπογραφικές μηχανές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η πληροφορική επανάσταση είναι σε μετάβαση και κάθε επανάσταση σε μετάβαση διασπείρει σύγχυση. Το παλιό δεν έχει πεθάνει και το καινούριο δεν έχει γεννηθεί.

Πάσχος Μανδραβέλης. Από τον ημερήσιο τύπο (διασκευή).

1. ΜΙΤ: Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης.

2. Αλτσχάιμερ: Νόσος με κυριότερο σύμπτωμα την απώλεια τ

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε. (100-120 λέξεις)

Μονάδες 25

Β1. «Η κοινότητα χρειάζεται την κοινή εμπειρία για να είναι κοινότητα». Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 60 – 80 λέξεων το περιεχόμενο της παραπάνω περιόδου.

Μονάδες 10

Β2. α) Να αναφέρετε δύο τρόπους ανάπτυξης της δεύτερης παραγράφου. («Σ’ αυτόν τον υπαρκτό [...] με την Αφρική»). (Μονάδες 4)

β) Να βρείτε τη δομή της ίδιας παραγράφου. (Μονάδες 3)

Μονάδες 7

Β3. α) Να αιτιολογήσετε τη χρήση των εισαγωγικών στις παρακάτω περιπτώσεις:

«Πληροφοριακή Βόμβα»

«Τι να το κάνω εγώ το εμβόλιο για το Αλτσχάιμερ, όταν τα παιδιά της Αφρικής δεν έχουν ούτε ασπιρίνη για τον πυρετό;»

«Πληροφοριακό άγχος»

(Μονάδες 3)

β) Να βρείτε στο κείμενο πέντε παραδείγματα μεταφορικής λειτουργίας της γλώσσας. (Μονάδες 5)

Μονάδες 8

Β4. α) Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

πιθανών, ξεχνάς, κατακερματισμό, μετατρέπεται, διασπείρει. (Μονάδες 5)

β) Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

υπαρκτό, άρνηση, σίγουρος, προσβάσιμο, λογικό.

(Μονάδες

Γ1. Ως ομιλητής σε ημερίδα που οργανώνει το σχολείο σου με θέμα τη χρήση του διαδικτύου, να αναπτύξεις τις απόψεις σου σχετικά με τις υπηρεσίες που προσφέρει το διαδίκτυο στη διάδοση της γνώσης, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτό να αξιοποιηθεί δημιουργικά στο πλαίσιο του σχολείου. (500-600 λέξεις)

Μονάδες 40

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)

1. Στο τετράδιο να γράψετε μόνο τα προκαταρκτικά (ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα). Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.

2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Δεν επιτρέπεται να γράψετε καμιά άλλη σημείωση. Κατά την αποχώρησή σας να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.

3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα.

4. Να γράψετε τις απαντήσεις σας μόνο με μπλε ή μόνο με μαύρο στυλό.

5. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.

6. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.

7. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

KΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ

ΤΕΛΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ

Read Full Post »

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ

ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΕΞΕΤΑΣΙΝ ΕΙΝΑΙ:

  • παιδεία- εκπαίδευση-πνευματικοί άνθρωποι-νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση
  • Ανθρώπινα δικαιώματα-Ανθρωπισμός
  • Φυσικό περιβάλλον-οικολογική καταστροφή
  • Καταναλωτισμός-Προπαγάνδα
  • Ποινή –νόμοι-Δημοκρατία
  • Εθνικισμός-μεσσιανισμός-λαϊκισμός
  • Παγκοσμιοποίηση-Διεθνισμός-Ευρωπαϊκή ένωση
  • Θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο Χάρτη-Ελληνικότητα
  • Θανατική Ποινή-Απόδοση Δικαιοσύνης
  • Η  πειθώ στη διαφήμιση
  • Πολιτικός λόγος-Αποχή των νέων
  • Επιστήμη-κλωνοποίηση-ευθανασία
  • Γνώση και ηθική-ρόλος επιστήμονα
  • Παράδοση-τέχνη-ο ρόλος της ποίησης στην εποχή της κρίσης
  • Αθλητισμός-ολυμπιακοί αγώνες-παραολυμπιακοί
  • Χουλιγκανισμός-εμπορευματοποίηση αθλητισμού
  • Μαζοποίηση-κοινωνικοποίηση
  • ΜΜΕ-ψυχαγωγία
  • ΓΛΩΣΣΑ-ΕΛΛΑΔΑ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
  • Ελγίνεια-νέο μουσείο Ακρόπολης-Μνημεία-τουρισμός
  • Ελευθερία-ελεύθερη έκφραση στο σχολείο ελεύθερος χρόνος
  • Ευπαθείς ομάδες ηλικιωμένων-Α.Μ.Ε.Α-πάσχοντες από Α.Ι.D.S -οροθετικοί-τοξικοεξαρτημένοι
  • Πληροφορική-τεχνολογία
  • Γυναίκα-μητρότητα-θέση γυναίκας
  • Εργασία-ανεργία-πτυχιούχοι
  • Ο ρόλος των Α.Ε.Ι
  • ΒΙΑ-ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ
  • ΠΟΛΕΜΟΣ-ΕΙΡΗΝΗ
  • Εθελοντισμός
  • Ανθρώπινες σχέσεις-υποκρισία-αλλοτρίωση
  • Πολυσχιδής Κρίση
  • Βιβλίο-διαδίκτυο-ηλεκτρονική μορφή πληροφορίας
  • Ανιστορικότητα –Εθνικισμός-ρατσισμός
  • Νέα μέτρα Παιδείας
  • Οικογένεια
  • Χρήση νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση-διαδραστικός πίνακας
  • Αυτοκριτική-Αξιολόγηση

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Α.ΕΠΙΣΤΟΛΗ:

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ

  • Αθήνα 14/05/10-τόπος και χρόνος

        Προς κ. Υπουργό Παιδείας

       Αξιότιμη κ .Υπουργέ

  • Αθήνα 14/05/10

 

Προς τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αξιότιμε κ.Πρόεδρε

ΠΡΛΟΓΟΣ:

  • ΑΦΌΡΜΗΣΗ
  • ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΟΓΡΑΦΟΥ
  • ΘΕΣΗ-ΣΤΟΧΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ: λόγος που γράφω με αφορμή το ΘΕΜΑ-ΑΦΟΡΜΗΣΗ ΑΠΟ ΘΕΜΑ

 

ΕΚΘΕΣΗ ΘΕΣΕΩΝ

Μπορώ να επικαλεστώ το ήθος του πομπού:

  • Ως νέοι της χώρας ανησυχούμε
  • Ως μαθητές που ενδιαφερόμαστε
  • Ως πολίτες αισθανόμαστε  βαρύτατη ευθύνη

ΕΠΙΛΟΓΟΣ Με την κατάθεση των παραπάνω απόψεων ελπίζω να δόθηκε το έναυσμα για περαιτέρω προβληματισμό….είμαστε βέβαιοι ότι θα μελετήσετε τις σκέψεις μας /ότι θα συνεργαστείτε μαζί μας …ευελπιστούμε ότι θα εισακουστεί το αίτημα μας…αναμένουμε τη θετική σας ανταπόκριση

ΑΠΟΦΩΝΗΣΗ :Με σεβασμό,Μετά τιμής

Β. ΛΟΓΟΣ

Προσφωνηση:

  • Αγαπητοί συμμαθητές,
  • Φίλες και φίλοι,
  • Αξιότιμε κύριε πρόεδρε της Βουλής,φίλες και φίλοι,
  • Κύριε Πρόεδρε,κυρίες και κύριοι συνάδελφοι

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ Της ΟΜΙΛΙΑΣ

ΑΦΗΓΗΣΗ,ΑΝΑΣΚΕΥΗ ΘΕΣΕΩΝ ΑΝΤΙΠΑΛΩΝ(αν υπάρχουν)

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ :  

  • ·         Ελπίζω ο προβληματισμός μου να αποτελέσει εφαλτήριο γόνιμων συζητήσεων και προτάσεων αντιμετώπισης του φαινομένου.
  • ·         Θέλω να πιστεύω πως αφουγκράζεστε τον προβληματισμό και τις ανησυχίες μου.
  • ·         Πρώτιστο μέλημά μας είναι να παραμείνουμε άνθρωποι και  να μην εφησυχαζόμαστε …

 

ΑΠΟΦΩΝΗΣΗ:

  • Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας
  • Σας ευχαριστώ για το χρόνο που διαθέσατε
  • Σας ευχαριστώ για την αμέριστη προσοχή σας και το χρόνο σας

 

Γ. ΑΡΘΡΟ: 

  • ΤΙΤΛΟΣ
  • Γ ΠΡΟΣΩΠΟ,
  • ΠΡΟΛΟΓΟΣ: αφόρμηση από κάποιο περιστατικό,χρήση τεκμηρίων, πληροφορίες για το θέμα που με απασχολεί)
  • ΔΟΜΗ(ΕΙΣΑΓΩΓΗ,-ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ)
  • ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ,:ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΝΟΙΑΣ,ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ,ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ,ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ,ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ,ΤΡΟ-ΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ
  • ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Read Full Post »

 

ΜΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

 

ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΙΘΟΥΣ :

 

  1. Επίκληση στη λογική μέσα πειθούς (επιχειρήματα –προτάσεις και τεκμήρια”πραγματικά στοιχεία, παραδείγματα, αλήθειες, αυθεντίες, στατιστικά στοιχεία, επιστημονικά ,αυτόπτες μάρτυρες, δεδομένα, αποτελέσματα ερευνών)όταν ρωτάει αποδεικτικά στοιχεία εννοεί πάντα Επίκληση στη λογική.
  2. Επίκληση στο συναίσθημα” μέσα πειθούς( συγκινησιακή γλώσσα, χιούμορ, περιγραφή, αφήγηση, ειρωνεία)ρητορικές ερωτήσεις, οικείο ύφος ,α ‘ & β’ πρόσωπο)
  3. Επίκληση στο ήθος του πομπού” μέσα πειθούς (χρήση α΄ προσώπου, χρήση λέξεων δηλωτικών αρετών, αναφορά σε επιτυχίες, αποφάσεις, στάσεις που αναδεικνύουν το ήθος του πομπού)
  4. Επίθεση στο ήθος του αντιπάλου μέσα πειθούς(χρήση γ’ προσώπου, δήλωση ελαττωμάτων, αναφορά σε αποτυχίες
  5. Επίκληση στην αυθεντία μέσα  πειθούς(αυτούσια παράθεση των απόψεων της αυθεντίας ,δήλωση ονόματος αυθεντίας)

 

ΕΙΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΥ (βάσει πορείας του νου)

  • Να χαρακτηρίσετε το συλλογισμό
  1. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ από το γενικό στο ειδικό από τον κανόνα στο παράδειγμα
  2. ΕΠΑΓΩΓΙΚΟΣ από το ειδικό στο γενικό από το παράδειγμα στον κανόνα
  3. ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣαπό το ειδικό στο ειδικό

 

ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΩΝ

 

  1. ΚΑΤΗΓΟΡΙΚΟΣ  με συνδετικό ρήμα
  2. ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΣ   με υποθετική πρόταση
  3. ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΟΣ  με διαζευκτική πρόταση

 

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΣ ή ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΥ

Να αξιολογήσετε το συλλογισμό

 

ΕΓΚΥΡΟΣ ΣΧΈΣΗ ΜΕΤΑΞΎ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΣ (αν το συμπέρασμα προκύπτει με λογική αναγκαιότητα από τις προκείμενες)ΜΟΡΦΗ επιχειρήματος

ΑΛΗΘΗΣΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΟΣ (αν δηλαδή οι προκείμενες ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα)ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ επιχειρήματος

 

ΚΑΙ ΤΑ 2 ΚΑΝΟΥΝ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ ΟΡΘΟ ΑΥΤΟ ΛΕΓΕΤΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ

 

ΕΠΑΓΩΓΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΙ

  1. γενίκευση “στηρίζεται σε επαρκή στοιχεία ; βεβιασμένη ή επιτρεπτή;
  2. αίτιο- αποτέλεσμα“λογική ή χρονολογική σχέση; αναγκαία-απαραίτητη για να προκύψει το αποτέλεσμα  ή επαρκής αν αρκεί μόνο αυτή για να προκύψει το αποτέλεσμα; υπεραπλούστευση;
  3. αναλογία“μεταφορική ή κυριολεκτική;

 

ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΣ: Αν δείχνει έγκυρος αλλά δεν είναι αληθής –λογικό σφάλμα

Όσοι δεν εργάζονται είναι φυγόπονοι

Ο Δημήτρης δεν εργάζεται

Ο Δημήτρης είναι φυγόπονος

 

ΣΟΦΙΣΜΑ: διάθεση εξαπάτησης

 

Πώς οργανώνεται η § ;

Με ποιόν τρόπο αναπτύσσεται η θεματική περίοδος;

 

  • Ορισμός-οριστέα έννοια-γένος-ειδοποιός διαφορά
  • Διαίρεση-διαιρετέα έννοια-διαιρετική βάση-μέρη διαίρεσης
  • Παραδείγματα-τα αναφέρω
  • Σύγκριση & Αντίθεση –επισημαίνω τις συγκρινόμενες έννοιες αντίθετα
  • Αιτιολόγηση-τι αιτιολογεί;
  • Αίτιο αποτέλεσμα
  • Αναλογία τα μέρη που ομοιάζουν όπως-σαν-έτσι
  • Συνδυασμός μεθόδων

 

 

ΤΡΟΠΟΣ ΣΥΝΔΕΣΗΣ §

 

ΣΥΝΟΧΗ: μορφική σύνδεση -επαναλήψεις λέξεων-φράσεων-συγγενείς όρους, διαρθρωτικές λέξεις

 ΑΙΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ :επειδή, διότι, έτσι, για αυτό το λόγο

ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΩΣΗ: αλλά, όμως, ωστόσο, από την άλλη πλευρά,

ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΧΕΣΗ: ύστερα, προηγουμένως ,εν τω μεταξύ

ΟΡΟΣ-ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΗ: αν ,εκτός αν ,σε περίπτωση που

ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ: με άλλα λόγια, δηλαδή, με όσα είπα προηγουμένως, για να γίνω σαφέστερος..

ΕΜΦΑΣΗ: είναι αξιοσημείωτο, θα ήθελα να τονίσω, να επιστήσω την προσοχή

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: για παράδειγμα

ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΩΝ ή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΝΕΑΣ ΙΔΕΑΣ: πρώτο, δεύτερο, καταρχάς, το επόμενο…

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: για να συνοψίσουμε, συγκεφαλαιώνοντας, επιλογικά, συμπερασματικά

ΠΡΟΣΘΗΚΗ: επίσης, επιπλέον, ακόμη, επιπροσθέτως……

 ΣΥΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ: νοηματική σχέση § πρόβλημα-λύση, αίτιο-αποτέλεσμα, αντίθεση.

 ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ: λογική σειρά ανάπτυξης

 ΓΛΩΣΣΑ:

  • Απλή-λιτή
  • Φυσική
  • Θυμίζει προφορικό λόγο
  • Κυριολεκτική-αναφορική
  • Μακρο-μικρο-περίοδος λόγος
  • Μεταφορική-κυριολεκτική
  • Πλούσια εκφραστικά σχήματα
  • Ακριβόλογη
  • Με εξειδικευμένους όρους
  • Γραμματικά πρόσωπα
  • Σημεία στίξης

 ΥΦΟΣ:

  • Λιτό –απλό-φυσικό
  • Δραματικό-στοχαστικό
  • Διδακτικός-προτρεπτικός τόνος
  • Ειρωνικό
  • Σαρκαστικό
  • Καταγγελτικό
  • Καυστικό
  • Λυρικό
  • Μεγαλόπρεπο
  • Σοβαρό
  • Αυστηρό
  • επίσημο

 ¨ Να σχολιαστεί ο τίτλος

¨ Ειδικοί όροι

¨ ΛΟΓΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ –ΔΟΚΙΜΙΟΥ –ΑΡΘΡΟΥ

¨ ΤΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΤΟΝΟ ΑΛΛΑ ΔΙΔΑΣΚΕΙ σελ 111,120,131)

¨ Δοκίμιο-υποτακτικός λόγος, οικειότητα στο ύφος…

¨ Η ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ: κατανόηση οικειότητα

¨ Η ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΕΝΘΕΣΕΩΝ: διασαφηνίζουν, προσθέτουν, επεξηγούν

¨ Η ΧΡΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ: λόγια τρίτου-μεταφορική σημασία-ειρωνεία-ειδικό λεξιλόγιο

¨ Η ΧΡΗΣΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΩΝ: παραστατικότητα, ζωντάνια, πειστικότητα

¨ Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΘΕΟΣ ΛΟΓΟΥ: κλίμα οικειότητας

¨ Η ΧΡΗΣΗ Α’  ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ: συμμετοχή, αμεσότητα, πειστικότητα

¨ ΑΝΩ ΤΕΛΕΙΑ: χωρισμός δυο μερών, τέλος ημιπεριόδου και αρχή άλλης, απαρίθμηση

¨ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΟΚΙΜΙΟΥ: ΠΡΟΛΟΓΟΣ-ΘΕΣΗ-ΘΕΜΑ –ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ -ΕΠΙΛΟΓΟΣ

¨ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ποιητική ή συνυποδηλωτική ή μεταφορική κυριολεκτική ή δηλωτική ή λογική

 

ΠΕΙΘΩ ΣΤΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

 

? συνειρμός ιδεών

? Περιγραφή και επίδειξη ιδιοτήτων του προϊόντος

? Επίκληση στην αυθεντία στο συναίσθημα στη λογική

? Λανθάνων αξιολογικός συλλογισμός

 

Δοκίμιο“συνειρμού ,ελεύθερο, λογοτεχνικό, στοχαστικό (σκοπός: συναισθηματική συμμετοχή του δέκτη,τέρψη, μεταφορική γλώσσα, λογοτεχνικό ύφος) ή αποδεικτικό πειθούς επιστημονικό(κυριολεκτική γλώσσα  ,επιχειρήματα, λογική, σκοπός: η πειθώ

 

 

 

ΑΡΘΡΟ” επίκαιρο, αντικειμενικά στοιχεία παρουσιάζει με υποκειμενικό τρόπο, δηλωτική, αναφορική γλώσσα με στοιχεία προφορικότητας ,κινείται ανάμεσα σε επιστήμη και λογοτεχνία, φιλοσοφία ,στόχος η  μετάδοση γώσεων  η τέρψη και ρομαντισμός

 

ΔΟΚΙΜΙΟ” ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΌ,ΠΡΟΣΩΠΙΚΌ,ΟΙΚΕΊΟ ΤΌΝΟ,ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΣΟΒΑΡΟ,ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΤΑΣΗ

 

ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ“γράφεται από ειδικό προς το θέμα πρόσωπο, χαρακτήρα πολιτικό ,κοινωνικό, καλλιτεχνικό, εγκυκλοπαιδικό, έχει συγκεκριμένη θέση στην εφημερίδα

                                                    

 

ΕΚΘΕΣΗ

  ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 

  • επαναδιαπραγμάτευση του θέματος με άλλη διατύπωση
  • γενική και αόριστη απάντηση
  • ένταξη του προβλήματος στη γενικότερη  περιρρέουσα ατμόσφαιρα-εποχή
  • ανάλογα με το θέμα προσαρμογή π.χ: ΑΙΤΙΑ àαναφέρομαι στις έννοιες λόγοι ,αίτια, ρίζες, παράγοντες, ερμηνείες. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑà   αναφέρομαι στις έννοιες αποτελέσματα ,συνέπειες, επιπτώσεις  ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ: τρόποι ,μέσα, προϋποθέσεις  στην κατακλείδα του επιλόγου.     

 ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ §

  • σχολιασμός δεδομένου που δεν αποτελεί ζητούμενο
  • ορισμός μιας έννοιας
  • διευκρίνιση λέξεων-φράσεων

 ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ:

 ¨ Όλα τα θέματα αφορούν τις ανθρώπινες καταστάσεις και δραστηριότητες. Εφόσον ο άνθρωπος δρα είναι υπεύθυνος αιτιών, υφίσταται άρα είναι αποδέκτης των θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων και ο ίδιος μπορεί να θεραπεύσει, να αποτρέψει, να βελτιώσει να αντιμετωπίσει.

 

 ΤΑ ΑΙΤΙΑ-ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ εκπορεύονται από τους εξής παρακάτω τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας:

  ΓΝΩΣΤΙΚΟΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

  ΨΥΧΙΚΟΣ-ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ

  ΗΘΙΚΟΣ-ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΣ

   ΥΛΙΚΟΣ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ

     ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ

  ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ-ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ

   ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ

 Ή αλλιώς:

 Η οικογένεια αναπτύσσει το συναισθηματικό κόσμο.

Το σχολείο συντελεί στην κοινωνική ένταξη και γνώση.

Η περιρρέουσα πολιτιστική ατμόσφαιρα συμβάλλει στην πνευματική ολοκλήρωση.

Το πολιτικό σύστημα διαμορφώνει την πολιτική συνείδηση.

Το εργασιακό περιβάλλον  αναδεικνύει δυνατότητες και ικανότητες.

Τα ΜΜΕ ενημερώνουν και διαμορφώνουν την κοινή γνώμη.

Η κοινωνία εντάσσει το άτομο στην πλαίσιο των ευθυνών και υποχρεώσεων.

Το άτομο ξεχωριστά διαμορφώνει γνώμη βάσει όλων των παραπάνω και της ιδιαιτερότητας του χαρακτήρα του.

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: συγκεφαλαιώνω και γράφω έναν ή δυο τρόπους αντιμετώπισης πιο γενικόλογα ή με άλλη διατύπωση

 Προτείνουμε:

 

  • Μόρφωση και καλλιέργεια
  • Ανθρωπισμό
  • Επαναπροσδιορισμό των ανθρωπιστικών αξιών
  • Αφύπνιση της κοινωνίας
  • Συνεργασία σε παγκόσμιο επίπεδο
  • Εξισορρόπηση τεχνολογικής και πνευματικής ανάπτυξης
  • Εξυγίανση δημοκρατικών θεσμών
  • Λύση προβλημάτων μέσω κοινωνικού διαλόγου και όχι βίας
  • Αναδιαμόρφωση του κοινωνικού ιστού και επίρρωση ανθρωπιστικών αξιών
  • Υγιής προβληματισμός και στηλίτευση της βίας
  • Συνεργασία των λαών, των πολιτών ,του κράτους
  • Συνειδητοποίηση της  ουσίας του ανθρωπισμού και άρση των φυλετικών/κοινωνικών/ιδεολογικών διαφορών

 

 

 

¨ Κάθε § αποτελεί και έναν τομέα που επιλέγω να αναπτύξω για την επιχειρηματολογία μου∙άρα προσέχω η § μου να έχει :

 

  • ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ με απάντηση σε συγκεκριμένο ερώτημα του θέματος
  • Υποστηρικτικό υλικό ομοειδών εννοιών ώστε να έχουν σχέση με Θ.Π και να τη διανθίζουν, πρέπει οι έννοιες να ομαδοποιούνται και να αναπτύσσονται ανά §
  • Η κατακλείδα της § είναι σημαντική καθώς εκεί κλιμακώνονται οι έννοιες  και συνάγεται το συμπέρασμα

 Π.Χ « ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ»

 

Η αναξιοκρατία, δηλαδή η προώθηση σε ανώτατα κλιμάκια και θέσεις έχει ως αποτέλεσμα την οικονομική έκπτωση ∙και τούτο διότι αναλαμβάνουν νευραλγικές θέσεις άτομα χωρίς προσόντα. Παρατηρείται έτσι ανικανότητα στις θέσεις που ο τομέας απαιτεί. Απουσιάζει η γνώση, η μεθοδικότητα και η οργανωτική ικανότητα. Συνακόλουθα ,μειώνεται η παραγωγικότητα και η οικονομία μιας χώρα ακολουθεί κατιούσα πορεία με αποτελέσματα οδυνηρά για τη δημόσια οικονομία και τον πολίτη ξεχωριστά.  ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

 

Το αναξιοκρατικό σύστημα αποθαρρύνει το νέο από κάθε προσπάθεια και τον απογοητεύει. Καλλιεργεί έτσι συναισθήματα απαισιοδοξίας σε μια χρονική καμπή όπου το νεαρό άτομο καλείται να δραστηριοποιηθεί και να  συμμετάσχει στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Η επιβολή ενός άγραφου και ανυπόστατου δικαίου οδηγεί το νέο στην απομόνωση. Αυτό έχει  ως άμεσο συνακόλουθο την οργή και τη σταδιακή εξέλιξη της σε αντικοινωνικές ενέργειες με τις οποίες θα εκδικηθεί την αναξιοκρατική κοινωνία.  ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

 Δημιουργεί λοιπόν η αναξιοκρατία δεσμεύσεις και εξαρτήσεις στα νεαρά μέλη της. Αυτό συντελεί στην απεμπόληση της εσωτερικής ελευθερίας. Οδηγεί στη Χειραγώγηση και συνεπώς κάνει τα άτομα να εκπίπτουν σε  μια κατάσταση αναξιοπρέπειας .Ο σεβασμός και η αυτοεκτίμηση αντικαθίστανται εύκολά από την τυφλή υποταγή και την πειθήνια υπακοή σε εντολές. Εντολές, με βάση κριτήρια μη αξιολογικά. Αλλοιώνεται έτσι, όπως αντιλαμβάνεται κανείς από τα παραπάνω, η ελεύθερη δράση και η ηθική υπόσταση του ατόμου.  ΗΘΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

 

 

Read Full Post »

 

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΈΚΘΕΣΗΣ

         Όλα τα δεδομένα που συνιστούν τη σύγχρονη πρόοδο, ερεθίζουν την ανθρώπινη απληστία. Ασκούν συνεχείς επιπτώσεις και στην καθημερινή ζωή και σε κάθε άλλη εκδήλωση της ανθρώπινης παρουσίας. Άλλοτε υπήρχαν οι ανικανοποίητοι από αρρωστημένη ευαισθησία, όσοι καλλιεργούσαν το «spleen»,καθώς θα καλλιεργούσαν μια μορφή τέχνης, οι δραπέτες της πραγματικότητας. Σήμερα υπάρχουν οι ανικανοποίητοι χωρίς προσδιορισμό. Η δίψα της ευζωίας δε γνωρίζει σύνορο. Αποκτήματα, που θα εφαίνονταν μυθικά σε άλλους καιρούς, τα προσπερνούμε, χωρίς περίπου να τα προσέχουμε. Η ζωή επιμηκύνεται και συνάμα δε μας αρκεί. Είναι τόσο σύντομη, τόσο λίγη! Και η απληστία την κάνει συντομότερη. Κάθε μέρα έχουμε ένα πλήθος πράγματα να σχεδιάσουμε, να επιδιώξουμε, να πραγματοποιήσουμε. Η μέριμνα αναδιπλώνεται πάνω στη μέριμνα. Αυτό βέβαια καταπονεί, εξαντλεί τις δυνάμεις, αδειάζει τον άνθρωπο. Αλλά και συνάμα του προσφέρει την ιδιαίτερη εκείνη και τόσο θελκτική γεύση, που είναι η ένταση.

            Ναι, αλλά η απληστία δεν παύει να είναι αρρώστια. Αποκλείει την περισυλλογή, εμποδίζει το καταστάλαγμα, αντιστρατεύεται τη διαμόρφωση της πείρας .Ζούμε βέβαια σε ένα κόσμο αντικλασσικό .Πού αναζητεί ωστόσο την κλασσικοποίηση ,ορισμένων δεδομένων του χωρίς να το κατορθώνει. Ο γοργός ρυθμός των σύγχρονων εξελίξεων, η αέναη ανθρώπινη δίψα, οι εύκολοι ανασχηματισμοί των καταστάσεων και των διαψεύσεων, ενώ από τη μια μεριά μας δίνουν την εντύπωση ενός μεγαλείου γεμάτου αίμα και ιδρώτα, από την άλλη μεριά ασκούν απαγορευτική επίδραση στη στερεοποίηση ενός προσώπου, στη συνοστέωση ενός σώματος, που να είναι το πρόσωπο, το σώμα της εποχής μας. Όλα είναι ρευστά όλα κυμαίνονται ανάμεσα στο σήμερα και το αύριο, όλα υπηρετούν την ανασφάλεια ,την αβεβαιότητα και την εκκρεμότητα. Ο κόσμος γίνεται πολύ γρήγορος όχι μόνο κυριολεκτικά, αλλά και μεταφορικά χθεσινός. Τα πάντα παλιώνουν, πριν προφτάσουν σχεδόν να υπάρξουν

            Στρέφουμε τα μάτια τριάντα χρόνια πίσω και αντικρύζουμε την άβυσσο.Ακριβώς στη μέση αυτής της ιστορικής περιόδου,βρίσκονται η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.Αλλά η Χιροσίμα είναι ήδη πολύ μακριά.Στο αναμεταξύ έχουν τόσο αλλάξει! Όπως οι κινηματογραφικές ταινίες ακόμη και οι τελειότερες,μόλις περάσει λίγος καιρός,γίνονται ανυπόφορα παλιές,έτσι και η ζωή και η καθημερινή και η άλλη,μετατοπίζεται στο παρελθόν με την ευκινησία της αστραπής.Αισθανόμαστε λοιπόν την ανάγκη να ξανανιώνουμε κάθε στιγμή,γιατί παλιώνουμε κάθε στιγμή.Άν σταθούμε κάπου ,ο ρυθμός της εποχής θα μας προσπεράσει.Πρόκειται για ένα πολύ γρήγορο τραίνο,που δε μας αφήνει τον καιρό να σταθμεύσουμε κάπου και να ξεμουδιάσουμε.Για ένα τραίνο,που έχουμε παύσει να το κυβερνούμε εμείς,που μας εξουσιάζει εκείνο,που μας μεταδίνει τον ίλιγγο του.Άρρωστοι από απληστία ,φυσικά.Αλλά όχι και σε ΄λες τις περιπτώσεις χωρίς δικαιολογία.

     απόσπασμα από τη συλλογή  δοκιμίων “Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ” Ι.Μ Παναγιωτόπουλος

 εκδόσεις των φιλων ΑΘΗΝΑ  1994 – κείμενο: “Η απληστία” σελ.  260

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α. Να κάνετε την περίληψη του κειμένου που σας έχει δοθεί.

ΜΟΝΑΔΕΣ: 25

Β.1.  Από την πρώτη παράγραφο να βρείτε:

  • Τον τρόπο ανάπτυξης (μονάδες 4)
  • Το είδος συλλογισμού (μονάδες 3)

ΜΟΝΑΔΕΣ: 7

 

Β.2 Να σχολιάσετε το περιεχόμενο της παρακάτω φράσης: «Ναι αλλά η απληστία δεν παύει να είναι αρρώστια. Αποκλείει την περισυλλογή, εμποδίζει το καταστάλαγμα, αντιστρατεύεται τη διαμόρφωση της πείρας». ΛΕΞΕΙΣ 80-100

ΜΟΝΑΔΕΣ:12

Β.3 Να δοθούν

  • τα συνώνυμα των παρακάτω λέξεων :

Περισυλλογή, καταστάλαγμα, στερεοποίηση, ανασχηματισμός, δικαιολογία

  • τα αντώνυμα των εξής:

διάψευση, ρευστά ,επιμηκύνεται, ανασφάλεια, θελκτική

ΜΟΝΑΔΕΣ:10

 Β.4 Στο κείμενο υπάρχει μια αναλογία να την επισημάνετε και να τη χαρακτηρίσετε. Τί πετυχαίνει με τη χρήση της ο συγγραφέας;

ΜΟΝΑΔΕΣ:6

Γ.1 Σε άρθρο που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα του σχολείου σας να αναφερθείτε στη διαβρωτική επίδραση της  απληστίας στην κοινωνικοπολιτική συνείδηση του ατόμου . Στη συνέχεια να εκφράσετε τον προβληματισμό σας για την αντίσταση που μπορεί να προβάλει ο σύγχρονος άνθρωπος στα καταναλωτικά πρότυπα.   ΛΕΞΕΙΣ :500-600

ΜΟΝΑΔΕΣ: 40

Read Full Post »

H ιδέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (με διάφορες μορφές και περιεχόμενο) ξεκίνησε πολύ νωρίς, ήδη στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, προχώρησε δειλά και αποσπασματικά, πέρασε από διάφορα στάδια και υπό διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, αμφισβητήθηκε, αναθεωρήθηκε, αλλά μπόρεσε και ωρίμασε βαθμηδόν στις συνειδήσεις των λαών και των ηγετών των χωρών της Ευρώπης. Έτσι έφτασε τελικά να αποτελεί σήμερα την αδιαμφισβήτητη και δυναμική πραγματικότητα που είναι γνωστή ως «Ευρωπαϊκή Ένωση». Αυτή η ιστορική διάσταση, αυτή η διαδικασία συνειδησιακής ωρίμασης (που πόρρω απέχει από μια συμβατική, ευκαιριακή και συμπτωματική συμπόρευση), πρέπει να αποτελεί σταθερό σημείο επιστημονικής και ιδεολογικής αναφοράς για την ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης και την πορεία της ολοκλήρωσης αυτής της ιδέας.

        Εκπλήσσουν πραγματικά οι ομοιότητες (χωρίς να λείπουν βεβαίως και οι έντονες διαφορές) στα κίνητρα, στους σκοπούς και στις μορφές συμφωνίας που παρατηρούνται ανάμεσα στις συμπολιτειακές ενώσεις της ελληνικής και ρωμαϊκής αρχαιότητας αφενός και στη σύμπηξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφετέρου. Είναι επίσης εκπληκτικό πόσο συνεκτικά λειτούργησε μια θρησκεία, ο Χριστιανισμός, με τις δικές του αξίες, στη συνένωση των νέων λαών που συνδιαμόρφωσαν στους μεσαιωνικούς χρόνους τις τύχες της Ευρώπης, αλλά και πόσες συγκρούσεις και θρησκευτικούς πολέμους προκάλεσε ο θρησκευτικός φανατισμός. Κι ωστόσο, η χριστιανική διδασκαλία από κοινού με τον ορθό λόγο και τους παραδοσιακούς θεσμούς της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας έφεραν κοντά τους λαούς της Ευρώπης μέσα από τη βαθμιαία συνειδητοποίηση κοινών αρχών και αξιών.

        Βεβαίως, όλους αυτούς τους αιώνες (από την αρχαιότητα μέχρι και όλον τον μεσαίωνα), οι φιλοδοξίες διαφόρων ηγετών και ηγεμόνων δυναστικών οίκων να επεκτείνουν την κυριαρχία τους σε ευρύτερες μάζες πληθυσμού και σε μεγαλύτερες γεωγραφικές εκτάσεις προκάλεσαν σφοδρές συγκρούσεις που τραυμάτισαν την ενότητα και κλόνισαν την ειρήνη στην Ευρώπη. Ουδέν, όμως, κακόν αμιγές καλού. Οι απώλειες σε ζωές, οι καταστροφές, οι ερημώσεις, οι ενοχές, η ανάγκη αποτροπής των συγκρούσεων οδήγησαν βαθμηδόν σε επιμέρους συμμαχίες και ενώσεις. Μετά δε από τα δεινά που επισώρευσαν στην Ευρώπη οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, η ανάγκη για μια κοινή βάση αρχών, κανόνων και μορφών πολιτικής συμπεριφοράς που θα επέτρεπαν την υπέρβαση των αντιθέσεων και μια ουσιαστική συνένωση των Ευρωπαϊκών λαών οδήγησε σταδιακώς στο «πολιτικό θαύμα» της Ενωμένης Ευρώπης που βιώνουμε σήμερα. Μεγάλες πολιτικές μορφές της Ευρώπης συνέλαβαν και πραγματοποίησαν το όραμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: ο Robert Schuman, o Jean Monet, o Paul Henri Spaak, αλλά και ο Charles de Gaulle, o Winston Churchill, o Konrad Adenauer και πολλοί άλλοι. Για την Ελλάδα, η πολιτική φυσιογνωμία που συνέλαβε και αγωνίστηκε σκληρά για την ένταξη της Ελλάδος στην Ενωμένη Ευρώπη υπήρξε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Την πολιτική του συνέχισε ο Ανδρέας Παπανδρέου και, με ιδιαίτερη επιτυχία, ο Κώστας Σημίτης.

        Έχει λεχθεί ότι η Ευρώπη είναι «η ήπειρος των αντιφάσεων». Ωστόσο, η Ευρώπη των αντιφάσεων – των συνενώσεων δηλαδή αλλά και των συγκρούσεων, της χριστιανικής αγάπης αλλά και των θρησκευτικών πολέμων, της δημοκρατίας αλλά και των ολιγαρχικών έως και φασιστικών καθεστώτων, της ειρήνης αλλά και των άγριων πολέμων, τού πιο σημαντικού πολιτισμού στις τέχνες και στα γράμματα αλλά και ενός φάσματος ασύλληπτης βαρβαρότητας – αυτή η Ευρώπη των αντιφάσεων είναι και αυτή που κατόρθωσε, περνώντας από πολλά στάδια εξέλιξης, να φθάσει στην Ενωμένη Ευρώπη των αρχών τού 21ου αιώνα, στην Ευρώπη των 25 με μια σταθερή πορεία προς την ολοκλήρωση.

        H ιστορικότητα της ιδέας της Ευρώπης από κοινού με τη γνώση των σφαλμάτων, των αδυναμιών και των αποτυχιών τού παρελθόντος μπορούν να βοηθήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της ουσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα πρέπει κάποτε να διδαχθεί και στα σχολεία της Ευρώπης για να εδραιωθεί στις ψυχές των νέων ανθρώπων. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για μια ποιοτική ένωση των ευρωπαϊκών χωρών, η οποία θα σέβεται τις ιδιαιτερότητες των κρατών-μελών, τη γλώσσα, την παράδοση, την ιδιοπροσωπία κάθε ευρωπαϊκού λαού, την πολιτισμική πολυμορφία της Ευρώπης, ενώ παράλληλα θα καλλιεργεί, θα βαθαίνει και θα αναδεικνύει ό, τι ενώνει τους Ευρωπαίους και ό, τι τους διακρίνει ιστορικά από άλλους σύγχρονους πολιτισμούς.

        Ο καίριος χώρος για τη συνειδητοποίηση της ουσίας της Ενωμένης Ευρώπης και για μια ποιοτική βίωση αυτής της ουσίας είναι – μη το ξεχνάμε – ο χώρος της Παιδείας. Οι ιδέες, οι αρχές και οι αξίες περνούν μέσα από την Εκπαίδευση, τη σχολική και την ανώτατη. Εκεί φύονται, καλλιεργούνται, συνειδητοποιούνται, αποκτούν βάθος, ουσία και συνέχεια. H ευρωπαϊκή διάσταση της Παιδείας πρέπει να αρχίσει από τα Πανεπιστήμια, στην κατάρτιση των αυριανών εκπαιδευτικών της Γενικής Εκπαίδευσης, για να περάσει σωστά, ουσιαστικά και διαθεματικά στη μόρφωση και διαμόρφωση των αυριανών πολιτών της Ενωμένης Ευρώπης. Θεωρώ, μάλιστα, ιδιαίτερα σημαντικό ότι τα Πανεπιστήμια της Ευρώπης έχουν πεισθεί και ενθαρρύνουν συστηματικά τη διακινητικότητα (mobility) των φοιτητών, τη μετάβαση και φοίτησή τους (για μερικά εξάμηνα και με αναγνώριση αυτής της φοίτησης) σε άλλα πανεπιστήμια της Ευρώπης. Κι αυτό σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. Όπως είναι σημαντική και η δυνατότητα – που αρχίζει να διαφαίνεται – απόκτησης κοινών πανεπιστημιακών πτυχίων ή και μεταπτυχιακών τίτλων. H συμφοίτηση και συνεργασία των νέων σ’ ένα κατ’ εξοχήν πνευματικό πεδίο που είναι η κατάκτηση της επιστήμης δημιουργεί τους καλύτερους όρους για μια ποιοτική βίωση της Ένωσης.

 Γεώργιος Μπαμπινιώτης

Για μια ποιοτική βίωση της Ενωμένης Ευρώπης.

 Το Βήμα: Νέες Εποχές, 01/02/2004

  

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

  1. Να παρουσιάσετε με συντομία  το περιεχόμενο της επιφυλλίδας στην τάξη σας (100-120 λέξεις).

ΜΟΝΑΔΕ:25

 Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο 80 έως 100 λέξεων το περιεχόμενο του παρακάτω αποσπάσματος του κειμένου:         «Ο καίριος χώρος για τη συνειδητοποίηση της ουσίας της Ενωμένης Ευρώπης και για μια ποιοτική βίωση αυτής της ουσίας είναι – μη το ξεχνάμε – ο χώρος της Παιδείας. Οι ιδέες, οι αρχές και οι αξίες περνούν μέσα από την Εκπαίδευση, τη σχολική και την ανώτατη. Εκεί φύονται, καλλιεργούνται, συνειδητοποιούνται, αποκτούν βάθος, ουσία και συνέχεια.»

ΜΟΝΑΔΕΣ:12 

  1. Με ποιον τρόπο αναπτύσσεται η Τρίτη παράγραφος του κειμένου; (Βεβαίως, όλους αυτούς τους αιώνες (από την αρχαιότητα μέχρι και όλον τον μεσαίωνα), οι φιλοδοξίες διαφόρων ηγετών…ο Κώστας Σημίτης) {ΜΟΝΑΔΕΣ:2} Ποιόν τρόπο και ποια μέσα πειθούς χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στην ίδια παράγραφο και ποια στην τέταρτη παράγραφο του κειμένου;  (Έχει λεχθεί ότι η Ευρώπη είναι «η ήπειρος των αντιφάσεων»… στην Ευρώπη των 25 με μια σταθερή πορεία προς την ολοκλήρωση); {ΜΟΝΑΔΕΣ:6}

ΜΟΝΑΔΕΣ:8

  1. Να αναλύσετε τις λέξεις στα συνθετικά τους μέρη και να γράψετε ένα ομόρριζο με το β’ συνθετικό: ιδιοπροσωπία διαθεματικά ασύλληπτης συνδιαμόρφωσαν αντιφάσεων{ΜΟΝΑΔΕΣ:5}Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε μια από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: εδραιωθεί σφοδρές βαθμηδόν αναθεωρήθηκε ένταξη {ΜΟΝΑΔΕΣ:5}

ΜΟΝΑΔΕΣ:10 

  1. Ποια χαρακτηριστικά του κειμένου αποδεικνύουν πως το κείμενο αποτελεί επιφυλλίδα;

ΜΟΝΑΔΕΣ:5

 Γ.  Να συντάξετε μια επιστολή με δέκτη την υπουργό παιδείας στην οποία θα αναλύετε τους τρόπους με τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλλει στην εδραίωση της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Πως μπορεί η εκπαίδευση να βοηθήσει τους νέους της Ευρώπης να αποκτήσουν ευρωπαϊκή συνείδηση και να συμβάλλουν στην ενίσχυση της εδραίωσης αυτής;

ΜΟΝΑΔΕΣ:40

Read Full Post »

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ.

Read Full Post »

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ- Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑΣ

Πώς θα ήταν οι κοινωνίες αν βασίζονταν περισσότερο στις αρχές της διανόησης? Αμφισβητώντας και όχι συμπλέοντας. Κριτικάροντας και όχι συμφωνώντας.
Πώς θα ήταν τα Μέσα Ενημέρωσης αν δεν εγκλωβίζονταν στον ξύλινο πολιτικό λόγο, στα δρώμενά του και στο “ψέμα- αίμα- σπέρμα”?
Πώς θα ήταν τα σχολεία αν δίδασκαν σκέψη και όχι παπαγαλία? Αν δεν αξιολογούσαν το “κατά γράμμα” αλλά το “κατά κρίση”?Πώς θα είμασταν όλοι αν είμασταν ελεύθεροι?
Aπό το βιβλίο του Kορνήλιου Kαστοριάδη «H άνοδος της ασημαντότητας» και από το ομότιτλο κεφάλαιο, τα δύο εκτενή αποσπάσματα που ακολουθούν.
I. H απουσία κριτικής σκέψης
H εργασία των διανοουμένων θα έπρεπε να είναι εργασία κριτικής. Kαι τέτοια ήταν συχνά στην Iστορία, όπως, παραδείγματος χάριν, κατά τη στιγμή της γέννησης της φιλοσοφίας στην αρχαία Eλλάδα. Tότε, οι φιλόσοφοι αμφισβητούν τις κατεστημένες συλλογικές παραστάσεις, αμφισβητούν τις ιδέες για τον κόσμο και τους θεούς, αμφισβητούν την ορθή τάξη της πολιτείας. Ομως, αρκετά γρήγορα, η στάση αυτή εκπίπτει, εκφυλίζεται. Οι διανοούμενοι εγκαταλείπουν τον κριτικό ρόλο τους. Tον προδίδουν. Mεταβάλλονται σε εκλογικευτές της πραγματικότητας και σε απολογητές της καθεστηκυΐας τάξης. Tο πιο ακραίο παράδειγμα αλλά, χωρίς αμφιβολία, το πιο χαρακτηριστικό- ακόμη και μόνο διότι ενσαρκώνει τη μοίρα και την κατάληξη της κληρονομημένης φιλοσοφίας – είναι ο Xέγκελ. Tελικά, ο Xέγκελ έφθασε να διακηρύσσει πως «ό,τι είναι ορθολογικό είναι πραγματικό και ό,τι είναι πραγματικό είναι ορθολογικό».
Στο δικό μας αιώνα έχουμε δύο κραυγαλέες περιπτώσεις αυτού του φαινομένου: στη Γερμανία, ο Xάιντεγκερ και η βαθιά του προσχώρηση, πέρα από τα γνωστά συμβάντα και την ανεκδοτολογία, στο «πνεύμα» του ναζισμού• στη Γαλλία, ο Zαν-Πολ Σαρτρ, ο οποίος δικαιολόγησε τουλάχιστον μετά το 1952 τα σταλινικά καθεστώτα και, όταν, τέλος πάντων, ξέκοψε με τον τρέχοντα κομμουνισμό, άρχισε να υποστηρίζει τον Φιντέλ Kάστρο, τον Mάο Tσε Tουγκ, κ.λπ.
Οι διανοούμενοι
Mέχρι σήμερα η κατάσταση αυτή δεν έχει αλλάξει ως προς την ουσία της, αλλά, απλώς, ως προς την έκφρασή της. Mετά από την κατάρρευση των ολοκληρωτικών καθεστώτων και την κονιορτοποίηση του μαρξισμού-λενινισμού, οι δυτικοί διανοούμενοι στην πλειοψηφία τους περνούν τον καιρό τους εγκωμιάζοντας τα δυτικά καθεστώτα ως καθεστώτα «δημοκρατικά», ίσως όχι ιδανικά (δεν ξέρω ποιο είναι το ακριβές νόημα της έκφρασης αυτής), αλλά πάντως ως τα καλύτερα ανθρωπίνως εφικτά. Mας διαβεβαιώνουν, επίσης, ότι η οποιαδήποτε άσκηση κριτικής προς αυτές τις ψευδο-δημοκρατίες οδηγεί κατευθείαν στα Γκουλάγκ. Eτσι, λοιπόν, συνεχίζεται αυτή η χωρίς τέλος επανάληψη της κριτικής του ολοκληρωτισμού, μια κριτική που έρχεται με καθυστέρηση τριάντα, σαράντα, πενήντα, εξήντα, εβδομήντα ετών (πολλοί από τους σημερινούς «αντιολοκληρωτικούς» διανοούμενους στις αρχές της δεκαετίας του ’70 ήταν ακόμη μαοϊκοί).
Ομως αυτή η στάση, δηλαδή η χωρίς τέλος επανάληψη της κριτικής του ολοκληρωτισμού, επιτρέπει να αποσιωπώνται τα φλέγοντα προβλήματα του παρόντος, που είναι: η αποσύνθεση των δυτικών κοινωνιών, η απάθεια, ο κυνισμός και η πολιτική διαφθορά, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η κατάσταση στις εξαθλιωμένες χώρες κ.λπ. Yπάρχει, επίσης, μία παραλλαγή της ίδιας ουσιαστικά στάσης: αποσύρεται κανείς στον πλαστικό πύργο του και εκεί ασχολείται με την πολύτιμη προσωπική του παραγωγή.
Πρέπει να σταματήσουμε να υπερ-εκτιμούμε και, ταυτοχρόνως, να υπο-τιμούμε το ρόλο των διανοουμένων. Yπήρξαν ασφαλώς διανοητές και συγγραφείς οι οποίοι έχουν ασκήσει τεράστια επιρροή στην Iστορία – όχι, εξάλλου, πάντα προς το καλύτερο. Ο Πλάτων χωρίς αμφιβολία είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα, αφού ακόμη σήμερα όλος ο κόσμος, και χωρίς να το ξέρει, σκέφτεται με όρους πλατωνικούς. Ωστόσο, από τη στιγμή που κάποιος επιχειρεί να εκφραστεί για την κοινωνία, την ιστορία, τον κόσμο, το είναι, τότε, οπωσδήποτε, εισχωρεί στο πεδίο των κοινωνικοϊστορικών δυνάμεων. Kαι σ’ αυτό το πεδίο μπορεί να παίξει ένα ρόλο του οποίου η σημασία κυμαίνεται από το απειροελάχιστο μέχρι το αξιοσημείωτο. Tο να θεωρήσουμε ότι ο ρόλος αυτός είναι «ρόλος εξουσίας», κατά τη γνώμη μου αποτελεί γλωσσική κατάχρηση.
Kρίση της κριτικής
Ο συγγραφέας και ο διανοητής, με τα ιδιαίτερα μέσα που του δίνουν η κουλτούρα του και οι ικανότητές του, ασκεί επιρροή στην κοινωνία. Όμως αυτή η επιρροή αποτελεί μέρος του ρόλου του ως πολίτη: λέει αυτό που σκέφτεται και αναλαμβάνει την ευθύνη των λόγων του. Kανείς δεν απαλλάσσεται από αυτή την ευθύνη. Ούτε καν εκείνος που σωπαίνει και, ως εκ τούτου, αφήνει να μιλούν οι άλλοι και να καταλαμβάνεται ο κοινωνικο-ιστορικός χώρος ενδεχομένως από ιδέες τερατώδεις. Δεν μπορούμε, λοιπόν, να καταγγέλλουμε την «εξουσία των διανοουμένων» και, ταυτοχρόνως, να θεωρούμε ότι οι Γερμανοί διανοούμενοι που σώπασαν μετά το 1932 είναι συνένοχοι των ναζί.
Mια από τις εκδηλώσεις – μόνο μία – της γενικής και βαθιάς κρίσης της κοινωνίας είναι η κρίση της κριτικής. Γεγονός είναι ότι υπάρχει γενικευμένη ψευδο-συναίνεση. H κριτική και η εργασία των διανοουμένων απορροφώνται από το σύστημα τώρα πολύ περισσότερο από άλλοτε και με τρόπο πολύ πιο έντονο. Ολα τα αλέθουν τα Mέσα Mαζικής Eνημέρωσης. Tα δίκτυα συνενοχής είναι παντοδύναμα. Σήμερα, τις αποκλείνουσες και ετερόδοξες φωνές δεν τις καταπνίγουν ούτε η λογοκρισία ούτε οι εκδότες. Tις καταπνίγει η γενικευμένη εμπορευματοποίηση.
Aκόμη και σε ό,τι είναι τελείως κοινότοπο και τετριμμένο δίδεται χροιά «επαναστατική». Για τη διαφήμιση ενός βιβλίου χρησιμοποιείται συχνά η εξής φράση: «Iδού ένα βιβλίο που φέρνει επανάσταση στον τομέα του». Aλλά και για τη διαφήμιση των ζυμαρικών την ίδια φράση χρησιμοποιούν: «τα ζυμαρικά Panzani έφεραν επανάσταση στη μαγειρική». H λέξη «επαναστατικός» – όπως, επίσης, οι λέξεις «δημιουργία» και «φαντασία» – έχει καταντήσει διαφημιστικό σλόγκαν (αυτό το φαινόμενο ονομάστηκε πριν από λίγα χρόνια ιδιοποίηση). H περιθωριακότητα παίρνει μία θέση κεντρική και γίνεται αντικείμενο διεκδίκησης. H ανατροπή είναι μία ενδιαφέρουσα γραφικότητα που συμπληρώνει την αρμονία του συστήματος. H σύγχρονη κοινωνία έχει μία τρομερή ικανότητα να πνίγει κάθε αληθινή απόκλιση, είτε αποσιωπώντας την, είτε μετατρέποντάς την σε ένα ακόμη φαινόμενο ανάμεσα στα άλλα• ένα φαινόμενο εμπορευματοποιημένο όπως τα άλλα.
Mπορούμε να γίνουμε ακόμη πιο διεξοδικοί. Οι κριτικοί μόνοι τους προδίδουν το ρόλο τους ως κριτικών. Οι συγγραφείς προδίδουν την υπευθυνότητα και τη σοβαρότητά τους. H συνενοχή του κοινού είναι τεράστια. Tο κοινό ασφαλώς μόνον αθώο δεν είναι, αφού αποδέχεται το παιχνίδι και προσαρμόζεται σε ό,τι του δίνουν. Tα πάντα γίνονται εργαλείο του συστήματος, ενός συστήματος ανώνυμου. H κατάσταση αυτή δεν είναι ούτε έργο ενός δικτάτορα, ούτε έργο μιας χούφτας μεγάλων καπιταλιστών, ούτε έργο μιας ομάδας διαμορφωτών της κοινής γνώμης• είναι, απεναντίας, ένα τεράστιο κοινωνικο-ιστορικό ρεύμα, το οποίο έχει πάρει μια τέτοια κατεύθυνση που όλα τα κάνει να γίνονται ασήμαντα.
H τηλεόραση
H τηλεόραση αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα: κάτι που βρίσκεται στο κέντρο της επικαιρότητας για ένα εικοσιτετράωρο, γίνεται τελείως ασήμαντο (παύει να υπάρχει) ακριβώς μετά από αυτό το εικοσιτετράωρο, είτε διότι βρέθηκε είτε διότι πρέπει να βρεθεί κάτι άλλο για να πάρει τη θέση του. Λατρεία του εφήμερου, η οποία καταλήγει στην πιο ακραία συρρίκνωση του χρόνου. Aυτό που στην αμερικανική τηλεόραση ονομάζεται attention span, δηλαδή ο ωφέλιμος χρόνος προσοχής του θεατή, πριν από μερικά χρόνια ήταν δέκα λεπτά. Στη συνέχεια, βαθμιαία, έπεσε σε πέντε λεπτά, σε ένα λεπτό και, τώρα, είναι μόλις δέκα δευτερόλεπτα. Tο τηλεοπτικό σποτ των δέκα δευτερολέπτων θεωρείται το πιο αποτελεσματικό. Tόση είναι η διάρκεια που έχουν τα σποτ τα οποία χρησιμοποιούνται στις προεκλογικές προεδρικές καμπάνιες. Eίναι απολύτως κατανοητό ότι αυτά τα σποτ δεν περιέχουν τίποτα το ουσιαστικό, αλλά επικεντρώνονται σε δυσφημιστικούς υπαινιγμούς. Προφανώς, αυτό είναι το μόνο πράγμα που ο θεατής είναι ικανός να αφομοιώσει.
Tούτο όμως είναι και αληθές και ψευδές. H ανθρωπότητα δεν έχει εκφυλιστεί βιολογικά. Οι άνθρωποι είναι ακόμη ικανοί να παρακολουθήσουν ένα λόγο με επιχειρήματα και με κάποια χρονική διάρκεια. Ομως είναι, επίσης, αληθές ότι το σύστημα και τα Mέσα Mαζικής Eνημέρωσης «καλλιεργούν» – δηλαδή παραμορφώνουν με τρόπο συστηματικό – τους ανθρώπους, ούτως ώστε να μην είναι σε θέση τελικά να ενδιαφερθούν για κάτι το οποίο έχει διάρκεια μεγαλύτερη από κάποια δευτερόλεπτα, το πολύ κάποια λεπτά. Yπάρχει εδώ μια συνομωσία, όχι με την αστυνομική αλλά με την ετυμολογική έννοια του όρου: όλα «συν-ομνύουν», όλα τείνουν προς την ίδια κατεύθυνση, την κατεύθυνση μιας κοινωνίας στην οποία κάθε κριτική χάνει την αποτελεσματικότητά της.
II. Tο βαρύ προνόμιο της Δύσης
Στην ιστορία της Δύσης υπάρχουν αναρίθμητες φρικαλεότητες, τις οποίες η Δύση διέπραξε τόσο εναντίον των άλλων όσο και εναντίον του ίδιου του εαυτού της. Οι φρικαλεότητες όμως δεν αποτελούν προνόμιο της Δύσης. Παντού στον κόσμο υπάρχει συσσώρευση φρίκης, είτε πρόκειται για την Kίνα, την Iνδία, την Aφρική πριν από την αποικιοκρατία, είτε για τους Aζτέκους. H ιστορία της ανθρωπότητας δεν είναι η ιστορία της πάλης των τάξεων. Eίναι η ιστορία των φρικαλεοτήτων – αν και όχι μόνον αυτή.
Yπάρχει, οπωσδήποτε, ένα θέμα προς συζήτηση: το θέμα του ολοκληρωτισμού. Eίναι ο ολοκληρωτισμός – όπως το νομίζω – η κατάληξη της τρέλας για κυριαρχία ενός πολιτισμού ο οποίος διέθετε τα μέσα εξόντωσης και χρησιμοποίησε την πλύση εγκεφάλου σε τέτοια κλίμακα που ποτέ άλλοτε δεν γνώρισε η Iστορία; Eίναι ο ολοκληρωτισμος ένα διεστραμμένο πεπρωμένο, εγγενές στη σύγχρονη εποχή, με όλες τις αμφισημίες που τη χαρακτηρίζουν; Eίναι, μήπως, κάτι άλλο ο ολοκληρωτισμός; Για τη συζήτησή μας το θέμα αυτό, αν μπορώ να πω, είναι θεωρητικό. Kαι είναι θεωρητικό στο μέτρο που τις φρικαλεότητες του ολοκληρωτισμού η Δύση τις έστρεψε εναντίον των δικών της (των Eβραίων συμπεριλαμβανομένων). Eίναι θεωρητικό στο μέτρο που η φράση «σκοτώστε τους όλους, ο θεός θα ξεχωρίσει τους δικούς του», δεν είναι φράση του Λένιν, αλλά ενός πολύ θεοσεβούμενου χριστιανού δούκα και ελέχθη όχι τον 20ό αλλά το 16ο αιώνα. Eίναι θεωρητικό, στο μέτρο που οι ανθρώπινες θυσίες έχουν εφαρμοστεί αφειδώς και σε τακτά χρονικά διαστήματα από τις μη ευρωπαϊκές κουλτούρες κ.λπ. Tο Iράν του Xομεϊνί οπωσδήποτε δεν είναι προϊόν του Διαφωτισμού.
Yπάρχει όμως κάτι το οποίο αποτελεί την ιδιομορφία, τη μοναδικότητα και το βαρύ προνόμιο της Δύσης: πρόκειται γι’ αυτή την κοινωνικο-ιστορική αλληλουχία που ξεκινά στην αρχαία Eλλάδα και αρχίζει ξανά, από το 11ο αιώνα και μετά, στη δυτική Eυρώπη. Aυτή είναι η μόνη στην οποία βλέπουμε να προβάλει ένα πρόταγμα ελευθερίας, ατομικής και συλλογικής αυτονομίας, κριτικής και αυτοκριτικής. H πιο εντυπωσιακή επιβεβαίωση αυτού είναι ακριβώς ο λόγος ο οποίος καταγγέλλει τη Δύση. Διότι στη Δύση έχουμε τη δυνατότητα -τουλάχιστον ορισμένοι από εμάς- να καταγγέλλουμε τον ολοκληρωτισμό, την αποικιοκρατία, το δουλεμπόριο των Mαύρων, την εξόντωση των Iνδιάνων στην Aμερική. Ομως δεν έχω δει τους απογόνους των Aζτέκων, των Iνδών ή των Kινέζων να κάνουν μια ανάλογη αυτοκριτική. Aπεναντίας, βλέπω ότι ακόμη και σήμερα οι Iάπωνες αρνούνται τις θηριωδίες που διέπραξαν κατά το B Παγκόσμιο Πόλεμο.
Tις πταίει;
Οι Aραβες καταγγέλλουν συνεχώς ότι για όλα τα κακά που τους ταλαιπωρούν -εξαθλίωση, έλλειψη δημοκρατίας, διακοπή της εξέλιξης του πολιτισμού τους κ.λπ.¬ ευθύνεται η αποικιοκρατία την οποία υπέστησαν από τους Eυρωπαίους. Ωστόσο, η αποικιοκρατία σε αρκετές αραβικές χώρες διήρκεσε στη χειρότερη περίπτωση εκατόν τριάντα χρόνια (έτσι συνέβη στην Aλγερία, 1830-1962). Ομως οι ίδιοι αυτοί Aραβες, πριν από την αποικιοκρατία των Eυρωπαίων, είχαν υποστεί για πέντε αιώνες το ζυγό των Tούρκων. H τουρκική κυριαρχία στην εγγύς και τη Mέση Aνατολή αρχίζει τον 15ο αιώνα και τελειώνει το 1918. Aλλά οι Aραβες, καθώς οι Tούρκοι κατακτητές τους ήταν ομόθρησκοί τους μουσουλμάνοι, δεν μιλούν για την κυριαρχία αυτή.
Πάντως, η εξέλιξη της αραβικής κουλτούρας σταμάτησε το 11ο με 12ο αιώνα, δηλαδή οκτώ αιώνες πριν καν να μπορεί να γίνει λόγος για την κατακτητική επέκταση της Δύσης. Eξάλλου και αυτή η ίδια η αραβική κουλτούρα βασίστηκε στις κατακτήσεις, την εξόντωση και τη λίγο έως πολύ βίαια επιβολή της ισλαμικής θρησκείας στους κατακτημένους πληθυσμούς. Στην Aίγυπτο το 550 μ.X. δεν υπήρχαν Aραβες, όπως δεν υπήρχαν Aραβες, τότε, ούτε στη Λιβύη ούτε στην Aλγερία ούτε στο Mαρόκο ούτε στο Iράκ. Οι Aραβες που βρίσκονται τώρα εκεί είναι απόγονοι των κατακτητών που κυρίευσαν αυτές τις χώρες και που επέβαλαν, με ή χωρίς βία, στους τοπικούς πληθυσμούς τη δική τους θρησκεία. Δεν βλέπω όμως να γίνεται καμία κριτική αυτών των γεγονότων μέσα στο χώρο του αραβικού κόσμου. Kατά τον αυτό τρόπο, μιλάμε βεβαίως για το δουλεμπόριο των Mαύρων απο τους Eυρωπαίους (16ος αιώνας και εντεύθεν), αλλά δεν μιλάμε ποτέ για το γεγονός ότι το δουλεμπόριο και η συστηματική υποδούλωση των Mαύρων στην Aφρική τα εγκαινίασαν Aραβες έμποροι (11ος – 12ος αιώνας και εντεύθεν, με τη συνενοχή – συμμετοχή, όπως πάντα, βασιλιάδων και φυλάρχων). Eπίσης, δεν μιλάμε για το γεγονός ότι η δουλεία δεν καταργήθηκε αυθόρμητα σε καμία ισλαμική χώρα και ότι σε κάποιες από αυτές η δουλεία ισχύει ακόμη και σήμερα.
Δεν θέλω να πω με κανέναν τρόπο ότι όλα αυτά απαλείφουν τα εγκλήματα που διέπραξαν οι Δυτικοί. Λέω μόνον ότι η ιδιαιτερότητα του δυτικού πολιτισμού έγκειται ακριβώς στην ικανότητά του της αυτοαμφισβήτησης και της αυτοκριτικής. Στην ιστορία της Δύσης, όπως και σε όλες τις άλλες ιστορίες, υπάρχουν θηριωδίες και φρικαλεότητες.
Aλλά όμως μόνον η Δύση δημιούργησε την ικανότητα για εσωτερική αμφισβήτηση -αμφισβήτηση των ίδιων των θεσμών και των ιδεών της εν ονόματι της λογικής συζήτησης μεταξύ των ανθρώπων, η οποία παραμένει ανοιχτή στο διηνεκές και δεν αναγνωρίζει έσχατο δόγμα.

Read Full Post »

Older Posts »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.