Feeds:
Άρθρα
Σχόλια

Posts Tagged ‘εκθεση γ λυκειου 2012’

ΚΕΙΜΕΝΟ

Πανανθρώπινο μήνυμα τέχνης


Kάθε πολιτισμός έχει τα όρια και το στίγμα του στον ιστορικό χώρο και χρόνο. Μέσα ωστόσο στην ιστορία του κόσμου, το αρχαιοελληνικό αισθητικό επίτευγμα σημαδεύει την καταγωγή μιας τέχνης με πανανθρώπινο μήνυμα και με διαστάσεις παγκόσμιες, θα έλεγα σχεδόν εξωχρονικές. Πρώτη έκφραση της αποστασιοποίησης του ανθρώπου από την αναγκαιότητα της φύσης, χάρη στη μεταμόρφωση της ύλης σε πνεύμα, το ελληνικό πλαστικό κατόρθωμα δηλώνει την επιμονή και έλλογη προσπάθεια του καλλιτέχνη να δαμάσει το πάθος και τη μοίρα με τα έργα του νου και της καρδιάς, αυτά που φέρνουν τον άνθρωπο όλο και πιο κοντά στο Θεό, αυτά που τον οδηγούν δίπλα στο συνάνθρωπο.

Αποκρυστάλλωμα μιας ορθής και όρθιας σκέψης το αρχαίο άγαλμα (μεμονωμένο ή ως αναπόσπαστο μέρος αρχιτεκτονικού συμπλέγματος) καθαγιάζει και αγλαΐζει 1 τους χώρους της πόλης. Σήμα ανάτασης ψυχικής και ορόσημο πανάρχαιας μνήμης, θυμίζει στους πολίτες την αμέριστη ευθύνη τους για τη συνοχή της κοινωνικής ομάδας και ορθώνεται εγγυητής της ιστορικής αλληλεγγύης του συνόλου. Διαγράφει ο τεχνίτης τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείας, έτσι, όπως την ονειρευόταν η νεογέννητη δημοκρατία και έτσι όπως την ορίζει η πλατιά ειρηνευτική κίνηση του θεϊκού βραχίονα στο αέτωμα του ολυμπιακού ναού. Κίνηση που αναδεικνύει τον Απόλλωνα ρυθμιστή στη διαμάχη του ανθρώπου με το ζώο, με το μυθικό Κένταυρο, στην Ολυμπία, και οργανωτή της ζωής μέσα στο φως του λόγου. Το πέρασμα από το μύθο στο λόγο έγινε, χάρη στην τέχνη, άγαλμα, θέαμα και θεωρία. [...]

Το πέρασμα από το ζώο, την άγρια φύση και τους αγρούς, στο δομημένο άστυ και στην οργανωμένη πόλη, ας πούμε τη θεϊκή μετάβαση από την κυνηγέτιδα Άρτεμι στην πολιάδα Αθήνα, δηλώνει με κάθε της μορφή και σε κάθε της βήμα η αρχαία ελληνική τέχνη, πρώτη αυτή εγρήγορση του ανθρώπου στον κόσμο του ελεύθερου πνεύματος. Αυτό ίσως είναι το συνοπτικό μέγιστο μάθημα του αρχαιοελληνικού βιώματος, των ανθρώπων που πρώτοι σμίλευσαν στο ξύλο, στην πέτρα και στο μάρμαρο, τη μορφή της εσωτερικής ενατένισης, συνδυασμένη με την ιδεατή πληρότητα της φυσικής ομορφιάς. Μαρτυρεί για τα λεγόμενά μου το αινιγματώδες χαμόγελο του αρχαϊκού κούρου και η ανείπωτη έκπληξη στο βλέμμα της κόρης μέσα στην πολύπτυχη φορεσιά της.

Ιδού η απαρχή της προσπάθειας για γνώση και για αυτογνωσία ιδού το πρώτο ερωτηματικό, το για πάντα αναπάντητο, ιδού η αυγή του μυστηρίου που οδήγησε τον άνθρωπο να γίνει πλάστης αθάνατου έργου, δημιουργός δηλαδή θεών. Δάμασε η ελληνική τέχνη το ζώο πριν ανακαλύψει τον τέλειο άνθρωπο. Το συντροφικό συναπάντημα του ανθρώπου με τους θεούς διδάσκει η αρχαία αισθητική, στην προσπάθειά της να αιχμαλωτίσει την τέλεια μορφή την πάντα μετέωρη και πάντα τεταμένη προς μια ιδεατή πληρότητα, προς ένα αέναο γίγνεσθαι. Να γιατί η αρχαία τέχνη θα μένει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανή: είναι η τέχνη πυξίδα και σταθερός προσανατολισμός, αυτή που δεν γνώρισε αμηχανίες και αγνοεί τα αδιέξοδα, γιαυτό και εμπνέει κάθε αναγέννηση, γιαυτό και μένει η βάση κάθε πνευματικής παλιννόστησης προς το ουσιώδες, δηλαδή τη δημιουργία ελευθερίας.

                                                 Ελένη ΓλύκατζηΑρβελέρ 

                                                     Πολιτισμός και Ελληνισμός

                                                               Προσεγγίσεις Αθήνα 2007

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (100 – 120 λέξεις).

Μονάδες 25

Β1. Η αρχαία τέχνη θα μένει πάντα πρωτοποριακά επίκαιρη και ζωντανήΝα αναπτύξετε το περιεχόμενο της φράσης σε μία παράγραφο (70 – 90 λέξεις).

Μονάδες 10

Β2. α. Να βρείτε τους δύο τρόπους πειθούς που χρησιμοποιεί η συγγραφέας στην τελευταία παράγραφο και να τεκμηριώσετε την απάντησή σας σε μία αναφορά για κάθε τρόπο (μονάδες 6).

β Να εντοπίσετε στο κείμενο τέσσερις λέξεις ή φράσεις με μεταφορική σημασία (μονάδες 4).

Μονάδες 10

Β 3. α. επίτευγμα, δαμάσει, μετάβαση, πληρότητα, ουσιώδες Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις (μονάδες 5).

β έλλογη, κοντά, συνοπτικό, φυσικής, αιχμαλωτίσει: Να γράψετε από ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις (μονάδες 5).

Μονάδες10

Β4. Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης στις παρακάτω φράσεις και να τις μετατρέψετε στο αντίθετο είδος:

Διαγράφει ο τεχνίτης τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης πολιτείαςμονάδες 2).

Δάμασε η ελληνική τέχνη το ζώο πριν ανακαλύψει τον τέλειο άνθρωπο(μονάδες 3).

Μονάδες 5


Γ1. Σε ημερίδα του δήμου σου με θέμα «Τέχνη και Ζωή» συμμετέχεις ως εκπρόσωπος του σχολείου σου με εισήγηση 500 – 600 λέξεων. Στην εισήγηση αυτή αναφέρεσαι στην προσφορά της Τέχνης στους νέους σήμερα, καθώς και στους τρόπους με τους οποίους μπορεί το σχολείο να συμβάλλει στην ουσιαστική επαφή τους με αυτήν.

                                                                                                   ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α1.  

Το κείμενο αναφέρεται στη συμβολή της  αρχαιοελληνικής τέχνης στον παγκόσμιο πολιτισμό.Αρχικά ύπογραμμίζει πως όπως κάθε πολιτισμός ορίζει το χωροχρονικό πλαίσιο που διαμορφώνεται έτσι και ο ελληνικός,κατάφερε να τιθασσεύσει μεέσω του “Λόγου” τα υλικά και να τα τα μετουσιώσει σε πνευματική δημιουργία.Απόρροια αυτής της δημιουργίας ,τα μνημεία,αντικατοπτρίζουν μια κοινωνία συμμετοχική και δημοκρατική,στο ειρηνικό πλαίσιο της οποίας  ανααπτύσσονται όλες οι συμβολικές μορφές των θεών.Στη συνέχεια επισημαίνει ότι η αρχαία τέχνη συνέβαλε στην εξέλιξη του  ανθρώπινου πολιτισμού καθώς και  στο πέρασμα του στη θεσμοθέτηση της πόλης .Τέλος καταλήγει στο διαχρονικό χαρακτήρα της τέχνης και στις  παναθρώπινες αξίες  που  πρεσβέυει αφού δεν αποτελεί μόνο φορέα μετάδοσης γν’ωσεων αλλά και  ελευθερίας του πνεύματος.

Β1.

Η αρχαία τέχνη αποτελεί το θεμελιώδη προπομπό όλων των σύγχρονων καλλιτεχνικών ρευμάτων. Κάθε νέα μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας  στηρίζεται στα ερείσματα της τέχνης της αρχαιότητας τόσο ως προς την τεχνοτροπία όσο και ως προς την συμβολική απεικόνιση των αξιών που θέλει να μεταδώσει.Έτσι οι μορφές της αρχαίας τέχνης υπολανθάνουν και στη σύγχρονη ,προσδίδοντας της  ένα διαχρονικό χαρακτήρα.Όλες οι αξίες των έργων της αρχαιότητας γρήγορα μεταλαμπαδεύτηκαν στη σύχρονη καλλιτεχνική έκφραση και αποτέλεσαν το πρότυπο των νέων καλλιτεχνών για την αανδημιουργία τους.Τα  αισθητικά αυτά καλλιτεχνήματα ,που εκπροσωπεύουν μια εποχή ιδανικών και πνευματικών ζυμώσεων,εύκολα βρήκαν τη θέση που τους αρμόζει στη σύγχρονες κοινωνίες υπενθυμίζοντάς μας πως η τέχνη  είναι πάντα παρούσα αρκεί να την αναζητήσουμε.

Β2.α

Οι τρόποι πειθούς που χρησιμοποιεί η συγγραφέας είναι :

η επίκληση στο συναίσθημα και συγκεκειμένα στο χωρίο: Ιδού η απαρχή…το αέναο γίγνεσθαι.

ΜΕΣΑ:

  • Χρησιμοποεί τη μεταφορική χρήση της γλώσσας: αυγή του μυστηρίου,πλάστης αθάνατου έργου,

  • την περιγραφή: το συγγραφικό αναπάντημα….αέναο γίγνεσθαι.

  • Λέξεις με συναισθηματική φόρτιση:δημιουργός θεών.

επίκληση στη λογική χρησιμοποιώντας ως μέσο ένα επιχείρημα: Να γιατί η αρχαία τέχνη…ελευθερίας

β. αυγή του μυστηρίου

να αιχμαλωτίσει την τέλεια μορφή

να δαμάσει το πάθος

πνευματική παλιννόστηση

Β3 α

επίτευγμα:κατόρθωμα

δαμάσει: τιθασσεύσει

μετάβαση: πέρασμα

πληρότητα: ολοκλήρωση

ουσιώδες: βασικό,θεμελιώδες

β.

έλλογη > άλογη

κοντά> μακριά

συνοπτικό>αναλυτικό

φυσικής>τεχνητής

αιχμαλωτίσει>ελευθερώσει,αποδεσμεύσει

Β4

Η σύνταξη στις παρακάτω φράσεις είναι ενεργητική

Μετατροπή σε παθητική

Τα πλαίσια μιας πάντα ευνομούμενης και ισορροπημένης διαγράφονται από τον τεχνίτη.

Το ζώο δαμάστηκε από την ελληνική τέχνη πριν ανακαλυφθεί ο τέλειος άνθρωπος

Γ1

Το κείμενο είναι ομιλία

Αγαπητοί συμπολίτες,

θα ήθελα να χαιρετίσω την απόφαση του δήμου μας να οργανώσει ημερίδα με θέμα την προσφορά της τέχνης στη ζωή του ανθρώπου και ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η κρίση οικονομική και ηθική μαστίζει πολλούς τομείς της κοινωνίας μας.Η τέχνη μια έννοια πολυσήμαντη και πολύμορφη,αποτελεί έναν βασικό παράγοντα πολιτιστικής και ηθικής διαμόρφωσης των πολιτών και θα έπρεπε να αποτελεί αναγκαία συνισταμένη σε κάθε δημιουργική προσπάθεια εξέλιξης του ανθρώπου.Ως όρος,αναφέρεται κυρίως στους τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος αποτυπώνει τό κάλλος και την τελειότητα,εκπέμποντας παράλληλα μηνύματα για τις ανώτερες αξίες της ζωής.

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ

  • Καλλιέργεια  πνεύματος και πνευματική διάπλαση

  • όξυνση  της φανατασίας και της δημιουργικής σκέψης

  • αισθητική συγκίνηση και απόλαυση από τη θέαση ενός καλλιτεχνήματος

  • προβληματισμός και εμβάθυνση μέσω της ανάλυσης των συμβόλων που εμφανίζονται από τις αισθητικές μορφές

  • καλλιέργεια αισθητικής αντίληψης και διάκρισης του ωραίου,γεγονός που υποβοηθά στην ανάπτυξη της αισθητικής της κοινωνίας και τον εξοβελισμό των αισθητικά κακόγουστων μορφωμάτων μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο 

  • αισθητική ωρίμαση,κουλτούρα και αναγέννηση πνεύματος.

  • πληρέστερη κατανόηση της πραγματικότητας με  ψυχαγωγικούς τρόπους,αφού η τέχνη την  αντικατοπτρίζει

  • ανάπτυξη συνεργασίας

  • δημιουργική ενασχόληση του ελεύθερου χρόνου

  • αναζήτηση προτύπων μέσα από τα σύμβολα των έργων τέχνης

  • καθοδηγτική πυξίδα στη ζωή των νέων με τον προβληματισμό και τα ερωτήματα που θέτει

  • άμβλυνση ρατσισμού και κατανόηση πολυπολιτισμικότητας και της διαφορετικότητας των λαών.Κάθε λαός αναπτύσσει και άλλες μορφές τέχνης.

  • εξοικείωση με τις αισθητικές αξίες της αρμονίας και της ισορροπίας που ενυπάρχουν σε όλες τις μορφές τέχνης

  • καλλιέργεια συναισθημάτων και εμπλουτισμό των ψυχικών δυνάμεων του νέου

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

  • Διοργάνωση καλλιτεχνικών εκδηλώσεων,θεατρική ομάδα,κινηματογραφική λέσχη,λέσχη βιβλίου κ.λπ

  • πολιτιστικές εκδρομές σε χώρους μνημείων,αρχαιολογικών χώρων για να υπάρχει άμεση αυτοψία με τα έργα τέχνη και εν συνεχεία εμβάθυνση και προβληματισμός,πάνω στη δημιουργία τους.

  • έμφαση στα μαθήματα της καλλιτεχνικής καλλιέργειας καθώς το μάθημα της ιστορίας της τέχνης,των εικαστικών και της μουσικής έχει εξοβελιστεί από το σύχρονο σχολείο και δυστυχώς αντικαταταθεί από τη στείρα απομνημόνευση των εγχειριδίων και τη μηχανιστική μάθηση.

  • πρόσκληση καλλιτεχνών για διάλογο και συζήτηση με τους νέους

  • προβολή των προτύπων της τέχνης μέσα από τα λογοτεχνικά κείμενα

  • συμπληρωματική και ενισχυτική διδασκαλία μέσω της τέχνης,παρουσίαση μιας θεματικής ενότητας σε μορφές τέχνης  όπως ταινίες ή πίνακες που απασχόλησαν καλλιτέχνες και  αποτυπώθηκαν σε συγκεκριμένες εικαστικές μορφές.Με αυτόν τον τρόπο οι μαθητές αντιλαμβάνονται πληρέστερα μια έννοια.

  • διοργάνωση καλλιτεχνικών διαγωνισμών για να ενεργοποιήσουν τα “νέα ταλέντα”

  • επίσκεψη σε πινακοθήκες-μουσεία και εκθέσεις καλλιτεχνών

  • παρακολούθηση συναυλιών

Η προσφορά της τέχνης στη ζωή μας είναι τεράστια και η σημασία της  για την πνευματική μας καλλιέργεια,δεν πρέπει να παραμερίζεται.Ειδικότερα στην εποχή που διανύουμε,μια εποχή πολυσχιδούς κρίσης,η τέχνη οφείλει να αναδειχθεί ,ένας πολύτιμος αρωγός τόσο στην αισθητική καλλιέργεια των νέων όσο και στην ανάδυση ενός πεδίου προβληματισμού γύρω από τα επίκαιρα θέματα που μας προβληματίζουν.Οι αληθινοί καλλιτέχνες ως  οι πιο αξιόπιστοι σεισμογράφοι του καιρού τους ,με την εικαστική αποτύπωση του προβληματισμού τους στις αισθητικές μορφές οφείλουν να αφυπνίζουν για τα σύγχρονα προβλήματα τους νέους αλλά και να αποτελούν πρότυπα προς μίμηση και αναδημιουργία.Σε μια ανθρωπιστική κοινωνία εξάλλου,η τέχνη αποτελεί τη λυδία λίθο πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί κάθε εξέλιξη.

Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας

Το κείμενο είναι απαιτητικό και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους μαθητές για την ανάδειξη της περίληψης καθώς υπάρχει έντονη χρήση μεταφορικής γλώσσας.

Οι ασκήσεις είναι μέσα στα πλαίσια της διδακτέας ύλης και η Παραγωγή λόγου εχπορεύεται εύκολα από έναν διαβασμένο μαθητή.

.

Read Full Post »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 77 other followers